CỐ TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG VỚI TINH THẦN GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC
Trần Đặng Mỹ Hoa
NGUYỄN PHÚ TRỌNG – TINH THẦN GIỮ GÌN BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC
Trong quá trình lãnh đạo đất nước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng dành sự quan tâm đặc biệt đến văn hóa và con người Việt Nam. Ông cho rằng văn hóa không chỉ là đời sống tinh thần mà còn là nền tảng, sức mạnh nội sinh quan trọng của quá trình phát triển đất nước.
Đối với ông, phát triển kinh tế là cần thiết nhưng một quốc gia muốn phát triển lâu dài còn phải biết giữ gìn những giá trị tốt đẹp của dân tộc, xây dựng con người và tạo dựng một môi trường văn hóa lành mạnh.
1. Văn hóa là nền tảng tinh thần
Văn hóa tạo nên cách con người suy nghĩ, ứng xử và sống với nhau.
Một xã hội có nền kinh tế phát triển nhưng thiếu những giá trị đạo đức và văn hóa sẽ khó đạt được sự phát triển bền vững.
2. Văn hóa gắn với con người
Văn hóa không tồn tại tách rời con người.
Những giá trị văn hóa được thể hiện qua lời nói, hành động, cách ứng xử và trách nhiệm của mỗi cá nhân.
3. Con người là trung tâm
Phát triển văn hóa cuối cùng vẫn hướng tới xây dựng con người.
Một con người có tri thức, đạo đức, trách nhiệm và lòng nhân ái sẽ góp phần tạo nên một xã hội tốt đẹp.
4. Giữ gìn truyền thống
Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm với nhiều giá trị truyền thống quý báu.
Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, nhân nghĩa, hiếu học và ý thức cộng đồng là những giá trị cần được tiếp tục phát huy.
5. Truyền thống yêu nước
Lòng yêu nước là một trong những giá trị nổi bật của dân tộc Việt Nam.
Qua nhiều thế hệ, tinh thần ấy đã trở thành nguồn động lực quan trọng trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.
6. Tinh thần đoàn kết
Đoàn kết giúp cộng đồng vượt qua khó khăn.
Trong xã hội hiện đại, tinh thần đoàn kết vẫn cần được phát huy thông qua sự hợp tác và chia sẻ.
7. Truyền thống hiếu học
Người Việt Nam từ lâu coi trọng việc học.
Ngày nay, truyền thống đó cần được tiếp nối bằng tinh thần học tập suốt đời và chủ động tiếp thu tri thức mới.
8. Lòng nhân ái
Một xã hội văn minh không chỉ được đo bằng mức sống.
Cách con người đối xử với những người khó khăn cũng phản ánh trình độ văn hóa của xã hội.
9. Uống nước nhớ nguồn
Biết trân trọng những người đã đóng góp cho đất nước là một truyền thống tốt đẹp.
Đó là cách thế hệ hôm nay thể hiện lòng biết ơn đối với thế hệ đi trước.
10. Tôn trọng gia đình
Gia đình là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách.
Những giá trị như kính trọng ông bà, cha mẹ, yêu thương anh chị em cần tiếp tục được gìn giữ.
11. Văn hóa trong gia đình
Một gia đình có văn hóa là nơi các thành viên biết yêu thương, chia sẻ và tôn trọng nhau.
Gia đình cũng là nơi giáo dục đạo đức đầu tiên đối với mỗi con người.
12. Văn hóa trong nhà trường
Nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức.
Nhà trường còn góp phần hình thành nhân cách, kỹ năng và trách nhiệm xã hội cho học sinh.
13. Văn hóa ứng xử
Cách nói chuyện, cách lắng nghe và cách giải quyết bất đồng đều thể hiện văn hóa của mỗi người.
Một lời nói đúng lúc có thể tạo ra sự gần gũi; một lời nói thiếu trách nhiệm có thể gây tổn thương.
14. Văn hóa công vụ
Đối với cán bộ, văn hóa công vụ thể hiện qua thái độ phục vụ, tinh thần trách nhiệm và cách ứng xử với nhân dân.
Cán bộ có năng lực nhưng thiếu văn hóa ứng xử cũng khó tạo được niềm tin.
15. Văn hóa và đạo đức
Văn hóa không thể tách khỏi đạo đức.
Một xã hội văn minh cần đề cao sự trung thực, trách nhiệm, nhân ái và tôn trọng pháp luật.
16. Chống sự xuống cấp về đạo đức
Sự phát triển của xã hội cũng có thể tạo ra những tác động tiêu cực.
Lối sống thực dụng, ích kỷ hoặc chạy theo vật chất nếu không được điều chỉnh có thể làm suy giảm những giá trị tốt đẹp.
17. Không chạy theo vật chất
Vật chất là cần thiết cho cuộc sống.
Nhưng nếu coi vật chất là mục tiêu duy nhất, con người có thể đánh mất những giá trị tinh thần.
18. Văn hóa phải đi cùng kinh tế
Kinh tế tạo ra nguồn lực vật chất.
Văn hóa tạo ra sức mạnh tinh thần.
Hai yếu tố cần hỗ trợ nhau để tạo nên sự phát triển bền vững.
19. Văn hóa là sức mạnh nội sinh
Một dân tộc có nền văn hóa phong phú và sức sống mạnh mẽ sẽ có thêm nguồn lực tinh thần để vượt qua khó khăn.
Đây là một dạng sức mạnh không thể dễ dàng đo bằng những con số kinh tế.
20. Giữ bản sắc trong hội nhập
Hội nhập quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận nhiều nền văn hóa khác nhau.
Điều quan trọng là biết tiếp thu những giá trị tiến bộ nhưng không đánh mất bản sắc dân tộc.
21. Tiếp thu có chọn lọc
Không phải mọi giá trị bên ngoài đều phù hợp.
Cần lựa chọn những điều tiến bộ, nhân văn và phù hợp với điều kiện Việt Nam.
22. Văn hóa trong thời đại số
Internet và mạng xã hội tạo ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức.
Nhưng đồng thời cũng xuất hiện thông tin sai lệch, nội dung thiếu lành mạnh và những cách ứng xử thiếu văn minh.
Vì vậy, văn hóa số ngày càng quan trọng.
23. Trách nhiệm trên mạng xã hội
Mỗi người cần có trách nhiệm với những gì mình đăng tải.
Không nên chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng hoặc sử dụng ngôn ngữ xúc phạm người khác.
24. Bảo tồn di sản
Di sản văn hóa là tài sản của dân tộc.
Bảo tồn di sản không chỉ là giữ lại những công trình cổ mà còn phải duy trì các giá trị văn hóa phi vật thể như tiếng nói, nghệ thuật, lễ hội, phong tục và nghề truyền thống.
25. Văn hóa địa phương
Mỗi vùng quê có những nét văn hóa riêng.
Việc bảo tồn văn hóa địa phương giúp cộng đồng hiểu hơn về nguồn gốc và tạo sự gắn kết giữa các thế hệ.
26. Văn hóa dân tộc trong giáo dục
Học sinh cần được tìm hiểu lịch sử, văn hóa và truyền thống quê hương.
Khi hiểu về cội nguồn, các em sẽ có thêm ý thức gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp.
27. Dấu ấn của Nguyễn Phú Trọng
Nguyễn Phú Trọng qua đời ngày 19 tháng 7 năm 2024.
Trong nhiệm kỳ lãnh đạo, ông nhiều lần nhấn mạnh vai trò của văn hóa và con người trong phát triển đất nước.
Ông đặc biệt đề cao việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và phát huy các giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam.
28. Bài học đối với thế hệ trẻ
Thế hệ trẻ có thể góp phần giữ gìn văn hóa bằng những việc rất gần gũi:
Trân trọng tiếng Việt.
Tìm hiểu lịch sử quê hương.
Giữ gìn phong tục tốt đẹp.
Tôn trọng người lớn tuổi.
Sống nhân ái.
Ứng xử văn minh trên mạng.
Chủ động học hỏi những giá trị mới.
29. Văn hóa bắt đầu từ mỗi người
Không cần chờ đến những hoạt động lớn mới nói đến văn hóa.
Văn hóa bắt đầu từ cách chúng ta nói một lời tử tế, giữ một lời hứa, biết xin lỗi, biết cảm ơn và biết tôn trọng người khác.
30. Giữ gìn văn hóa để hướng tới tương lai
Một dân tộc muốn đi xa cần biết mình đến từ đâu.
Giữ gìn bản sắc không có nghĩa là đóng cửa với thế giới.
Ngược lại, đó là nền tảng để Việt Nam tự tin hội nhập và tiếp thu những thành tựu tiến bộ của nhân loại.
Lời kết
Một trong những dấu ấn đáng chú ý trong tư duy của Nguyễn Phú Trọng là sự coi trọng văn hóa và con người trong quá trình phát triển đất nước.
Kinh tế có thể tạo ra nguồn lực, nhưng văn hóa tạo nên nền tảng tinh thần; đất nước muốn phát triển bền vững phải đồng thời chăm lo cho cả vật chất và tinh thần của con người.
Giữ gìn bản sắc văn hóa không phải là quay lưng với cái mới. Đó là biết trân trọng cội nguồn, tiếp thu tinh hoa nhân loại và làm giàu thêm những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Đối với mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, giữ gìn văn hóa bắt đầu từ những việc rất giản dị: sống tử tế, có trách nhiệm, tôn trọng truyền thống và không ngừng học hỏi để trở thành một công dân tốt.
