"Cố Vấn Tối Cao" Huyền Thoại Trong Lòng Chính Quyền Sài Gòn
Thôn Liễu Kinh
Vũ Ngọc Nhạ là một trong những nhà tình báo xuất sắc và ly kỳ nhất trong lịch sử quân sự Việt Nam. Nhận nhiệm vụ chiến lược chui sâu vào hàng ngũ đối phương từ thời kỳ chống Pháp, ông khéo léo tạo dựng vỏ bọc một trí thức Công giáo mẫn cán, uyên bác và giàu lòng vị tha để từng bước thâm nhập vào giới chóp bốc chính trị Sài Gòn.
Với sự mưu trí, tác phong lịch lãm và tầm nhìn chiến lược xuất sắc, ông nhanh chóng tranh thủ được sự tin tưởng tuyệt đối của Tổng thống Ngô Đình Diệm cùng cố vấn Ngô Đình Nhu, trở thành cố vấn thân cận trong Dinh Độc Lập. Sau biến cố năm 1963, Vũ Ngọc Nhạ tiếp tục duy trì vị thế vững chắc, trở thành "cố vấn tối cao" về chính trị và Công giáo cho các đời Tổng thống tiếp theo như Nguyễn Văn Thiệu và Trần Văn Hương.
Tại trung tâm quyền lực của chính quyền Sài Gòn, ông trực tiếp xây dựng và chỉ huy Cụm Tình báo A.22 — một mạng lưới tình báo chiến lược vô cùng đặc biệt. Các thành viên của A.22 đều nắm giữ những vị trí then chốt như Dân biểu Quốc hội, Phụ tá Tổng thống, hay Tổng Thư ký Bộ Quốc phòng VNCH.
Thông qua mạng lưới này, Vũ Ngọc Nhạ đã thu thập và chuyển ra căn cứ hàng loạt tài liệu tình báo thuộc loại "Tối mật" và "Tuyệt mật": từ các kế hoạch hành quân bình định, tài liệu đánh giá tình hình của CIA, cho đến các chiến lược chính trị nội bộ của chính quyền Sài Gòn và Mỹ.
Năm 1969, mạng lưới A.22 không may bị lộ trong vụ án tình báo "Vũ Ngọc Nhạ và các đồng sự" gây chấn động dư luận toàn cầu. Trước tòa án đối phương, ông vẫn giữ vững bản lĩnh, biến phiên tòa thành nơi vạch trần sự yếu kém của bộ máy chính quyền Sài Gòn. Ông bị án tù chung thân và bị đày ra Côn Đảo.
Sau Hiệp định Pari năm 1973, ông được trao trả về với cách mạng và tiếp tục tham gia công tác tình báo phục vụ cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần vào thắng lợi đại thắng mùa Xuân năm 1975.
Cuộc đời và những chiến công xuất thần của ông đã trở thành nguồn cảm hứng kinh điển cho tác phẩm tiểu thuyết và phim truyền hình nổi tiếng "Tình yêu và giọt nước mắt" (hay "Ông cố vấn" của nhà văn Hữu Mai). Năm 1996, Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
