Cô y tá hy sinh ở tuổi trăng tròn

Gian nan đưa Út về đơn vị

Mờ sáng một ngày đầu tháng 9-1969, trên bầu trời xuất hiện hai chiếc máy bay bay thấp báo hiệu trận càn của địch bắt đầu. Tiếng động cơ xé không gian, máy bay cắt bom, sau đó là những loạt đạn pháo hướng về xã Bình Chánh (huyện Bến Lức, tỉnh Long An). Tiếp theo là hai trực thăng “cá lẹp” bắn rốc-két vào khu vực mà chúng định trước. Sau cùng, hai chiếc trực thăng UH-1A hạ cánh, đổ quân xuống khu vực ta đóng quân.

Cuộc chiến giữa ta và địch diễn ra ác liệt, tiếng đạn AR15 của Mỹ xen kẽ tiếng đạn AK của ta. Từ lúc máy bay cắt bom, Nguyễn Thế Nghĩa-Đại đội Đặc công 25, Trung đoàn 320, Bộ tư lệnh Miền đã di chuyển về phía chiến sự. Ông nhớ lại: “Khi địch vừa rút quân, tôi đã có mặt tại nơi xảy ra cuộc chống càn của bộ đội địa phương. Hiện ra trước mắt tôi là cây cối đổ nghiêng ngả, hố bom, hố pháo dày đặc, mùi khói bom, đạn khét lẹt. Nhiều chiến sĩ của ta đã anh dũng hy sinh trong cuộc chiến không cân sức. Đồng đội còn lại kiên cường chiến đấu khiến quân địch phải lùi bước. Trước khung cảnh tang thương, tôi đang bần thần thì có tiếng động ở không xa. Phía cây dừa đổ ngang, một chiến sĩ đội mũ tai bèo đang bị thương rất nặng. Ôm đồng chí, tôi hỏi: “Còn ai sống?”. Anh lắc đầu, sau đó nói nhỏ, phải ghé sát tai mới nghe được rồi anh trút hơi thở cuối cùng. Nghe không rõ nhưng nhìn theo ánh mắt, tôi hiểu phải đi cứu người nào đó. Đi về phía bên trái một đoạn, tôi nghe có tiếng người nằm ở cạnh cây dừa khác kêu: “Ai đó, cứu với!”. Đó là một cô gái bị ngọn dừa đè lên. Khiêng vội ngọn dừa ra khỏi người cô, tôi cởi áo, xé ra và băng vết thương đang chảy máu ở đùi trên cho cô. Băng xong, tôi hỏi thì biết tên cô là Út, được anh họ đưa đi theo cách mạng làm liên lạc từ năm 16 tuổi rồi trở thành y tá của đơn vị.

Lúc này mặt trời đã đứng bóng, sợ địch tiếp tục càn nên tôi đưa Út và hộp đựng thuốc của cô ra bờ lạch để vượt sông, tìm chỗ an toàn. Vừa bơi, tôi vừa gạt cây ngổn ngang dưới nước luồn qua những con lạch. Đến ngã ba sông vượt sang đất xã Bình Nhựt (Bến Lức, Long An), chúng tôi tạm nghỉ ở một căn hầm bí mật của du kích. Tôi rửa và băng bó lại vết thương cho em để tránh nhiễm trùng. Út có mái tóc ngang vai, da trắng, khuôn mặt trái xoan, má lúm đồng tiền. Em cười lộ ra một chiếc răng khểnh rất duyên. Do vết thương sưng to cùng với sức đã cạn nên Út bị lên cơn sốt. Người em nóng ran, rét run bần bật, miệng nói trong mê sảng “má ơi, má ơi…”. Để hạ sốt, tôi phải cố đánh thức Út dậy uống thuốc hạ sốt cùng nước dừa kiếm được. Em ngủ thiếp đi. Khi thức dậy, tôi đưa cho Út trứng chim và mấy quả bình bát kiếm trong vườn dân bỏ hoang ăn để chống đói và lấy lại sức.

Đêm ấy tại căn hầm, để Út bớt đau đớn, tôi kể cho em nghe về Hà Nội-nơi có Hồ Gươm với tàu điện, về Hà Bắc quê tôi. Ngoài ra, tôi còn ký họa chân dung Bác Hồ cho Út xem. Út khen đẹp và giống quá vì lúc ở đơn vị có một chú ở Miền xuống có đem theo ảnh Bác. Út còn cho tôi biết ước mơ làm cô giáo. Chuyện trò một hồi, Út chìm vào giấc ngủ còn tôi suy nghĩ kế hoạch ngày mai đưa em về đơn vị.

Kỷ vật của Út

Khi trời hửng sáng, tôi bơi dọc sông hướng về Châu Thành, Long An để mượn chiếc ghe của người dân. Khoảng 20 phút sau, tôi đã đưa ghe về đến nơi. Bế Út xuống ghe, em nắm chặt tay và gục đầu vào ngực tôi nói: “Anh Tư, em thương anh quá. Anh đã cứu mạng em. Gần hai ngày qua, anh đã để lại trong em bao nhiêu kỷ niệm đẹp. Em cảm ơn! Nhân dân miền Nam thương các anh nhiều, sinh Bắc tử Nam để nước nhà độc lập, thống nhất”. Biết sắp phải xa nhau, Út nhờ tôi tháo chiếc nhẫn trên tay, hai hàng nước mắt của Út trào ra và nghẹn ngào nói: “Em tặng anh, đây là nhẫn ba má em cho đó. Nay em tặng anh, mong anh đừng quên Út nhé!”. Lúng túng cầm chiếc nhẫn đeo vào tay rồi tôi tháo gửi lại Út, xin hẹn ngày hòa bình nhận lại. Út khóc và hỏi: “Liệu có còn được gặp anh?”. Tôi động viên em và xuống ghe đi về hướng thôn Cây Tài, xã Quê Mỹ Thạnh (huyện Tân Trụ, tỉnh Long An), trở về được đơn vị của Út. Chúng tôi chia tay nhau bằng nụ hôn Út dành cho tôi, làm cho lòng tôi xao xuyến, bồi hồi…

Xa Út đã được ba tháng. Một hôm, tôi đang trao đổi cùng các đồng chí trong đơn vị về phương án chống càn của Mỹ thì có hai đồng chí bộ đội địa phương tìm đến đơn vị. Một đồng chí hỏi tên đơn vị tôi và đề nghị được gặp Đại đội trưởng Nghĩa. Linh cảm có việc không hay về Út, tôi chụp lấy vai đồng chí đó và hỏi Út bị làm sao? Đồng chí im lặng, móc ở túi áo ngực ra một bọc ni lông nhỏ đưa cho tôi. Trong bọc có một vòng đeo tay, một đôi khuyên tai, một chiếc nhẫn. Tôi hiểu điều đã xảy ra, Út đã hy sinh. “Trong một trận càn của địch, anh em thương vong nhiều. Chạy dưới làn pháo kích và đạn bay như mưa của quân thù, Út băng bó cho từng thương binh, rồi bị một quả đạn pháo làm bị thương nặng. Biết không qua khỏi, Út gượng dậy lấy gói này trong thùng đại liên đựng thuốc và dặn phải đưa bằng được cho anh, sau đó Út ra đi”-một chiến sĩ kể cho tôi nghe.

Nghe tin em đã mất, nước mắt tôi tuôn trào. Ép chặt các di vật của em vào ngực, tôi không nén nổi xúc động. Nhưng sau đó tôi quyết định nhờ các anh bộ đội địa phương gửi lại cho gia đình Út. Cuộc chiến chưa có ngày kết thúc, tôi nay đây mai đó, chắc gì còn sống cho tới ngày hòa bình. Nghe lời tôi, các đồng chí mang di vật về. Đến giờ, dù nhiều lần về Long An tìm hỏi, tôi vẫn chưa gặp được người thân của Út.