Cốc cà phê còn thiếu – Câu chuyện về sự quan tâm của Bác Hồ dành cho mỗi con người

Một cốc cà phê còn thiếu – câu chuyện về sự quan tâm của Bác Hồ

Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh được biết đến không chỉ với vai trò của một lãnh tụ dành trọn cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, mà còn bởi phong cách sống giản dị và cách ứng xử gần gũi với mọi người. Có những câu chuyện về Người không bắt đầu từ một sự kiện lớn lao, mà được lưu giữ qua những hành động rất đỗi bình thường. Một cốc cà phê trong buổi tiếp các nhà văn, nhà báo tại Phủ Chủ tịch là một câu chuyện như thế.

Theo lời kể của nhà báo Thái Duy, tên thật là Trần Duy Tấn, sau khi tác phẩm Sống như Anh của ông được xuất bản và lan tỏa rộng rãi, ông cùng nhà văn Phan Tứ từ miền Nam ra Hà Nội và có dịp được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tại Phủ Chủ tịch. Tác phẩm là truyện ký về Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi, được nhà báo Thái Duy viết từ những tư liệu và lời kể về cuộc đời người chiến sĩ biệt động Sài Gòn.

Trong buổi gặp gỡ ấy, Bác trò chuyện với các nhà văn, nhà báo bằng thái độ thân tình, tự nhiên như những người trong gia đình. Không khí tiếp đón không tạo cảm giác xa cách giữa một vị Chủ tịch nước với những người đến thăm. Bác quan tâm đến khách, hỏi chuyện và tạo điều kiện để mọi người cảm thấy thoải mái.

Đến lúc ấy, Bác gọi người phục vụ và hỏi:

“Hôm nay tiếp các nhà văn, nhà báo mà không có cà phê sao?”

Người phục vụ mang vào bốn cốc cà phê. Nhà báo Thái Duy kể rằng lúc đầu ông khá ngạc nhiên, bởi ngoài Bác, trong số những người ông chú ý có nhà văn Phan Tứ và một cán bộ nữa. Nhưng Bác ra hiệu rằng vẫn còn thiếu một cốc.

Bác nhắc đến chú Hồng, người làm công việc chụp ảnh đang đứng ở một góc xa trong phòng.

Chi tiết ấy khiến nhà báo Thái Duy nhớ mãi. Trong một buổi tiếp đón, sự chú ý của mọi người thường tập trung vào những vị khách trực tiếp trò chuyện với chủ nhà. Người đứng lặng lẽ ở phía xa, dù cũng đang thực hiện nhiệm vụ, có thể dễ dàng bị bỏ quên. Nhưng Bác đã nhận ra sự hiện diện của người chụp ảnh và muốn người ấy cũng được mời cà phê như những người khác.

Câu chuyện không dừng lại ở đó. Khi Bác tiễn các nhà văn, nhà báo ra về, nhà báo Thái Duy mong muốn được chụp một bức ảnh kỷ niệm với Người. Ông dừng lại bên chiếc ghế đá dưới gốc cây bàng trong khuôn viên Phủ Chủ tịch. Bác vui vẻ đồng ý và cùng mọi người ngồi xuống.

Thấy cây bàng đang mùa quả chín, đồng chí bảo vệ vội chạy đến nhắc rằng vị trí ấy không an toàn vì quả có thể rụng xuống đầu. Bác mỉm cười và nhẹ nhàng đáp:

“Không sao, chắc gì quả bàng đã rụng, mà có rụng chắc gì đã trúng đầu…”

Một câu trả lời giản dị, hóm hỉnh đã làm cho cuộc gặp gỡ trở nên gần gũi hơn. Qua lời kể của nhà báo Thái Duy, ta hình dung được một khía cạnh đời thường của Chủ tịch Hồ Chí Minh: Người có thể khiến những người xung quanh cảm thấy thoải mái bằng chính sự tự nhiên, chân thành trong cách ứng xử.

Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện này có lẽ không nằm ở việc Bác mời khách cà phê hay đồng ý chụp ảnh lưu niệm. Đó là việc Người không quên người đứng ở góc phòng. Cốc cà phê được nhắc thêm là một chi tiết nhỏ, nhưng cho thấy sự quan tâm không chỉ dành cho những người ở vị trí nổi bật, mà còn dành cho người đang âm thầm làm nhiệm vụ.

Từ câu chuyện ấy, mỗi chúng ta có thể suy ngẫm về cách đối xử với những người xung quanh trong cuộc sống hôm nay. Sự tôn trọng không nhất thiết phải thể hiện bằng những lời nói lớn lao hay những hành động đặc biệt. Đôi khi, nó bắt đầu từ việc nhận ra một người đang bị bỏ sót, ghi nhớ sự hiện diện của người khác, hay chủ động dành cho họ một sự quan tâm đúng lúc.

Đối với sinh viên, bài học ấy càng có ý nghĩa trong học tập, hoạt động tập thể và công việc cộng đồng. Một tập thể không chỉ được xây dựng bằng thành tích chung, mà còn bằng cách mỗi thành viên được lắng nghe, được tôn trọng và được ghi nhận. Người làm công việc nổi bật hay người âm thầm hỗ trợ phía sau đều góp phần tạo nên kết quả cuối cùng.

Câu chuyện về cốc cà phê còn thiếu nhắc chúng ta rằng sự tinh tế trong ứng xử không nằm ở việc nói những điều thật hay, mà ở khả năng nhìn thấy những điều người khác dễ bỏ qua. Có lẽ chính từ những hành động nhỏ bé nhưng chân thành ấy, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trở nên gần gũi hơn trong ký ức của những người từng gặp Người và trong nhận thức của các thế hệ hôm nay.

Lịch sử không chỉ được lưu giữ qua những chiến công, những văn kiện hay những dấu mốc trọng đại. Lịch sử còn sống trong ký ức về những con người, những cuộc gặp gỡ và những chi tiết bình dị giúp ta hiểu rõ hơn về nhân cách của những người đã góp phần làm nên lịch sử dân tộc.

Một cốc cà phê có thể chỉ là một việc nhỏ trong một buổi tiếp khách. Nhưng việc nhớ đến người chưa có cốc cà phê lại là điều khiến câu chuyện được lưu truyền qua nhiều năm tháng.

Tư liệu tham khảo

1. Dương Xuân Nam, “Chuyện Bác Hồ tiếp các nhà văn, nhà báo”, đăng trên chuyên trang Hồ Chí Minh, ngày 26/06/2017: https://hochiminh.vn/tin-tuc/chuyen-bac-ho-tiep-cac-nha-van-nha-bao-506