"Cọc tiêu sống" trên đèo Đá Đẽo
Đèo Đá Đẽo nằm ở phía Tây tỉnh Quảng Bình, là một trong những trọng điểm ác liệt nhất trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Từ năm 1965 đến 1972, không quân Mỹ đã thả bom như rắc đậu, rắc bắp nhằm cắt đứt tuyến đường chi viện chiến lược này, đặc biệt là trong chiến dịch 97 ngày đêm "xóa trắng" đèo Đá Đẽo vào năm 1967 . Nơi đây được coi là "lằn ranh giữa sự sống và cái chết" .
SInh ra trong một gia đình nghèo đông con (7 chị em), chị Hiệp là chị cả, sớm phải bắt tép mò ốc phụ giúp cha mẹ. Đến tuổi thanh niên, chị hăng hái xung phong theo phong trào "Ba sẵn sàng", nhưng địa phương không duyệt vì thân hình quá nhỏ bé. Không nản lòng, chị đã viết đơn tình nguyện vào chiến trường bằng chính máu của mình. Tấm lòng thống thiết ấy đã được chấp thuận, và chị được kết nạp vào lực lượng Thanh niên xung phong .
Những ngày đầu đến với đèo Đá Đẽo, một cô gái trẻ không thể không sợ hãi trước tiếng bom đạn và nỗi nhớ nhà. Nhưng chính sự khốc liệt của chiến trường đã hun đúc nên một Đinh Thị Thu Hiệp kiên cường .
Chỉ nặng chưa đầy 40kg, nhưng chị Hiệp có thể vác những kiện hàng, thùng đạn nặng vượt qua bãi bom dài hơn một cây số . Có lần chị dẫn đoàn xe 150 chiếc vượt đèo. Khi bị máy bay địch phát hiện và trút bom, chị bình tĩnh hướng dẫn 147 xe vào điểm tập kết an toàn, rồi lao vào đám cháy cứu đạn dược, khiêng hàng hóa sơ tán. Kết quả, hai xe được cứu khỏi biển lửa .
Chị được đồng đội tin yêu gọi là "chuyên gia phá bom nổ chậm" vì sự gan dạ và kinh nghiệm đặc biệt . Cuối năm 1967, khi một quả bom nổ chậm rơi đúng tim đường ở khúc cua nguy hiểm, chị Hiệp đã lệnh cho mọi người lánh xa, một mình tiến lại kích nổ. Vừa quay ra được khoảng 150m thì bom nổ, sức ép khiến một bên tai chị bị điếc vĩnh viễn .
Sự hy sinh thầm lặng ấy chỉ là một phần trong câu chuyện của chị. Dịp gần Tết Mậu Thân 1968, một đoàn xe hơn 20 chiếc bị ứ lại do vướng bãi bom ở chân đèo. Trước tình thế cấp bách của chiến trường, chị Hiệp đã đưa ra một quyết định táo bạo: biến bản thân thành "cọc tiêu sống" để dẫn đường cho đoàn xe vượt qua bãi bom chết chóc. Với sự tin tưởng tuyệt đối của những người lái xe, chị đã dẫn họ vượt qua lằn ranh sinh tử một cách an toàn. Ngay sau khi chiếc xe cuối cùng vừa qua, cả bãi bom phát nổ .
Sau ngày thống nhất đất nước, nữ anh hùng Đinh Thị Thu Hiệp trở về với cuộc sống đời thường tại quê nhà. Bà lập gia đình và có 4 người con, nhưng chồng bà đã mất sớm . Hiện tại, bà sống trong căn nhà tình nghĩa ở thôn Ba Nương, xã Xuân Hóa. Dù cuộc sống có nhiều khó khăn, bà vẫn thường xuyên tiếp đón các đoàn học sinh, thế hệ trẻ đến thăm, kể cho họ nghe những câu chuyện "một thời bom đạn" để giáo dục truyền thống .
Mỗi lần nhắc đến những người đồng đội đã nằm lại trên tuyến đường Trường Sơn, bà lại rưng rưng: "Để có hôm nay bao đồng đội của chị đã trở thành cát bụi do bom đạn, giờ nằm lại trong rặng cây, bụi cỏ ở núi rừng Trường Sơn" .
Di sản: Câu chuyện của nữ anh hùng Đinh Thị Thu Hiệp là một minh chứng sống động cho tinh thần quả cảm, sự mưu trí và lòng yêu nước của thế hệ thanh niên xung phong trên tuyến lửa Trường Sơn. Hình ảnh một cô gái nhỏ nhắn, chỉ nặng chưa đầy 40kg, vững vàng đối mặt với bom đạn, sẵn sàng xả thân để mở đường cho những chuyến xe ra trận, đã trở thành một huyền thoại bất diệt.
