Cội nguồn nghệ thuật và lý tưởng người chiến sĩ

Cội nguồn nghệ thuật và lý tưởng người chiến sĩ

Lê Duy Ứng sinh năm 1947 tại làng Cổ Hiền, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình – một vùng đất miền Trung nắng gió nhưng giàu truyền thống. Ông may mắn được thừa hưởng dòng máu nghệ thuật từ người cha là họa sĩ, nhà báo Lê Yến. Tài năng của ông sớm bộc lộ từ khi còn là một cậu bé lớp 4 với triển lãm tranh đầu tiên mang thông điệp đầy tính nhân văn: “Xấu nên tránh, tốt nên làm”.

Thế nhưng, khi Tổ quốc lâm nguy, người họa sĩ trẻ ấy đã gác lại bảng màu, cọ vẽ để lên đường nhập ngũ. Ông đã đi qua những chiến trường khốc liệt nhất, từ 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị cho đến những ngày rực lửa của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Với ông, khẩu súng để đánh giặc và cây cọ để ghi lại lịch sử luôn song hành, tạo nên một hình tượng "nghệ sĩ - chiến sĩ" đẹp đẽ.

Ngày 28 tháng 4 năm 1975, tại cửa ngõ Sài Gòn, trong trận đánh ác liệt chiếm căn cứ Nước Trong, một quả đạn chống tăng của địch đã nổ ngay trước mặt Lê Duy Ứng. Cú va đập kinh hoàng khiến ông ngã xuống, đôi mắt – tài sản quý giá nhất của một người họa sĩ – đã vĩnh viễn không còn nhìn thấy ánh sáng. Máu từ mắt, từ ngực và đầu chảy đầm đìa, xung quanh chỉ còn tiếng bom đạn gầm rú và người đồng đội trinh sát đã hy sinh.

Trong giây phút tưởng chừng như là cuối cùng của cuộc đời, khi bóng tối sập xuống, Lê Duy Ứng không nghĩ đến cái chết, mà nghĩ đến trách nhiệm của một người đảng viên, một người con của Bác. Nhớ về tấm gương họa sĩ Diệp Minh Châu, ông đã dùng chính dòng máu đang chảy tràn trên mặt, luồn tay vào túi lấy tờ giấy crô-ki đã nhuốm máu để vẽ chân dung Bác Hồ.

Dưới chân dung Người là lá cờ Tổ quốc, cờ Đảng và dòng chữ nghẹn ngào: “Ánh sáng niềm tin. Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân”. Vẽ xong, ông cẩn thận gấp bức tranh đặt vào túi áo ngực trái – nơi gần trái tim mình nhất – rồi lịm đi. Bức tranh ấy không chỉ là một tác phẩm mỹ thuật, mà là một linh vật, một lời thề son sắt của thế hệ thanh niên thời hoa lửa.

Dù bị mù cả hai mắt và hỏng một bên tai, nhưng bằng nghị lực phi thường và sự giúp đỡ của y học, Lê Duy Ứng đã trải qua nhiều ca phẫu thuật để tìm lại một phần ánh sáng. Với đôi mắt không còn nguyên vẹn, ông vẫn miệt mài lao động sáng tạo, để lại hàng nghìn bức tranh và hàng trăm pho tượng điêu khắc. Ông trở thành biểu tượng của tinh thần "tàn nhưng không phế", một người anh hùng vẫn tiếp tục cống hiến cho đời bằng trái tim rực lửa ngay cả khi đôi mắt mờ đục.

Đọc về cuộc đời bác Lê Duy Ứng, trong lòng một học sinh lớp 9 như tôi dâng lên những xúc cảm thật khó tả:

• Thấu hiểu giá trị của "Ánh sáng niềm tin": Ở lứa tuổi chúng tôi, đôi khi chỉ một thất bại nhỏ trong học tập hay một chút khó khăn trong cuộc sống cũng khiến ta nản lòng. Nhưng hãy nhìn vào bác Lê Duy Ứng: Khi đôi mắt bị mù, bác vẫn thấy "ánh sáng". Đó không phải thứ ánh sáng vật lý thông thường, mà là ánh sáng của lý tưởng, của niềm tin vào ngày mai chiến thắng. Bác dạy tôi rằng: Chừng nào trái tim còn đập và niềm tin còn cháy, con người ta vẫn có thể làm nên những điều kỳ diệu.

Kết luận: Bức tranh chân dung Bác Hồ vẽ bằng máu năm ấy hiện đang được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng Hồ Chí Minh, nhưng hình ảnh về người họa sĩ - anh hùng Lê Duy Ứng sẽ mãi lưu giữ trong trái tim của mỗi người dân Việt Nam. Với tôi, bác chính là một "ngọn hải đăng" soi sáng con đường đạo đức và ý chí. Câu chuyện của bác nhắc nhở chúng tôi rằng: Hãy sống sao cho xứng đáng với màu cờ sắc áo, để tuổi thanh xuân của mình cũng trở thành một phần đóng góp cho "ánh sáng niềm tin" của dân tộc.