"Con cá kình" Võ Thế Chơn

heo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tháng 12 - 1965, ông lên đường nhập ngũ và được biên chế vào Ban CHQS huyện Bố Trạch. Sau một tháng huấn luyện, ông được điều lên tham gia chốt giữ bảo vệ phà Xuân Sơn - một huyết mạch quan trọng của đường mòn Hồ Chí Minh huyền thoại.

Thời đó, bến phà Xuân Sơn là một địa danh bị đánh phá ác liệt và được ví như “túi bom” của vùng chảo lửa Trường Sơn. Đế quốc Mỹ đã tập trung đánh phá ác liệt cả ngày lẫn đêm nhằm cắt đứt mạch máu giao thông của ta. Ngày đêm chúng cho máy bay do thám L19, C130 chụp ảnh, thả pháo sáng, quan sát dọc sông Son để tìm mục tiêu huỷ diệt. Các loại thuỷ lôi, bom từ trường... địch thả kín trên dòng Son.

Từ bến Xuân Sơn vào đến cửa động Phong Nha chưa đầy 5km, có lúc địch thả tới 80 quả bom. Hai bên bến phà bị chúng bắn phá tan hoang, dày đặc hố bom. Vì vậy, công việc phá bom từ trường bảo đảm an toàn cho việc bắc cầu phao và những chuyến hàng vào Nam trở thành nhiệm vụ hết sức quan trọng.

Ông Chơn cho biết: "Lúc bấy giờ hàng trăm chuyến xe chở quân, chở vũ khí đạn dược và lương thực chi viện cho miền Nam bị các loại thủy lôi, bom từ trường kìm giữ. Binh trạm 14 thuộc Tổng cục Hậu cần buộc phải điện khẩn báo cáo tình hình với Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tướng đã lệnh cho Đại đội C16, dù có phải hy sinh cũng phải thông đường.

Bao nhiêu phương án đưa ra để phá bom từ trường nhưng không mang lại hiệu quả cao. Lúc ấy, tôi đưa ra một phương án táo bạo, dùng ca nô kéo phà (ca nô “dắt”) 90 mã lực làm phương tiện phá bom từ trường. Đồng thời xung phong trực tiếp đi phá bom từ trường trên sông Son theo phương án mình đưa ra. Đây là một phương án mạo hiểm mà người thực hiện nó phải chấp nhận rủi ro cao".

Ông nhớ lại: “Trước khi đi, các đồng đội đã làm lễ truy điệu sống trước cho tôi. Khi tôi bước vào đã thấy trên một bàn thờ dã chiến có một nải chuối còn xanh, một phong lương khô, một gói thuốc Tam Đảo và 3 thẻ nhang. Nhiều đồng đội tới ôm tôi mà không kìm được nước mắt, ai cũng tỏ ra lo lắng vì biết chuyến đi này của tôi có thể không trở lại...

Vào khoảng 5 giờ chiều một ngày tháng 5 tôi xuống ca nô để thực thi nhiệm vụ. Chính Đại đội trưởng C16 đã dắt tôi xuống ca nô và hỏi một câu: “Đồng chí có nhắn nhủ lại gì cho vợ không?”. Tôi chỉ trả lời: Khi nào hoàn thành xong nhiệm vụ, thủ trưởng cho tôi về thăm gia đình ít ngày. Đại đội trưởng nói: Đồng chí hoàn thành xong nhiệm vụ thì một tháng tôi cũng cho đi chứ nói chi ít ngày..."