“CÒN CÁI LAI QUẦN CŨNG ĐÁNH”

Giữa những năm tháng chiến tranh ác liệt ở miền Nam, có một người phụ nữ vừa làm mẹ, vừa làm du kích, vừa bám đất, bám làng chiến đấu. Chị là Nguyễn Thị Út, thường được gọi là Út Tịch, quê ở Tam Ngãi, Cầu Kè, Trà Vinh. Hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé nhưng gan dạ ấy sau này trở thành nguyên mẫu cho nhân vật trong tác phẩm Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi.

Sinh ra trong cảnh nghèo khó, Nguyễn Thị Út sớm phải đi ở đợ. Từ năm 1945, chị tham gia cách mạng và trở thành du kích địa phương. Những năm sau đó, cuộc đời chị gắn với những trận đánh, những cuộc càn quét và những ngày tháng phải vừa chiến đấu, vừa chăm sóc các con nhỏ. Theo tư liệu của Bộ Quốc phòng, Nguyễn Thị Út từng nuôi dưỡng 6 người con, nhưng vẫn là một chiến sĩ du kích kiên cường, tham gia nhiều trận đánh và nhiều lần dẫn đầu lực lượng diệt đồn, thu vũ khí của địch.

Điều đặc biệt ở người phụ nữ ấy là chị không xem việc cầm súng là điều gì xa lạ. Với chị, đánh giặc trước hết là để bảo vệ quê hương, bảo vệ những người thân yêu và cuộc sống của chính những người dân trong làng.

Có lần, trước tình thế chiến đấu ngày càng khó khăn, tương quan lực lượng giữa ta và địch rất chênh lệch, Nguyễn Thị Út đã nói một câu giản dị nhưng đầy khí phách:

“Còn cái lai quần cũng đánh!”

Câu nói ấy không phải một khẩu hiệu được chuẩn bị trước. Nó xuất phát từ một người phụ nữ đã trải qua chiến tranh, hiểu rõ mất mát và vẫn lựa chọn không lùi bước.

Nguyễn Thị Út không phải một nữ chiến sĩ xa lạ với cuộc sống. Chị là một người mẹ, có những đứa con để yêu thương, có mái nhà để trở về. Chính điều đó khiến câu chuyện về chị càng xúc động: chị chiến đấu không phải vì không biết sợ, mà vì có những điều thiêng liêng hơn nỗi sợ của chính mình.

Năm 1965, Nguyễn Thị Út được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Những năm sau, chị tiếp tục hoạt động cách mạng và hy sinh trong chiến tranh. Hình ảnh người mẹ miền Nam cầm súng đã trở thành một biểu tượng của phụ nữ Việt Nam thời chiến.

Hôm nay, chúng ta nhớ về Út Tịch không chỉ để nhắc lại một câu nói nổi tiếng. Điều đáng nhớ hơn là tinh thần dám đứng lên bảo vệ những điều mình tin tưởng.

Tuổi trẻ hôm nay không còn phải cầm súng giữa chiến trường. Nhưng mỗi người vẫn có một “mặt trận” của riêng mình: học tập, lao động, sáng tạo, phụng sự cộng đồng và xây dựng quê hương.

Ngày ấy, Út Tịch nói “còn cái lai quần cũng đánh”. Hôm nay, thế hệ trẻ có thể không cần nói những lời lớn lao, mà hãy trả lời bằng hành động: mình đã làm được gì cho quê hương, đất nước?