"Còn cái lai quần cũng đánh" và chuyện làm mẹ giữa chiến hào
Người đàn bà Nam Bộ bình dị với 8 lần sinh con, vừa bồng con vừa chỉ huy đánh giặc, người đã biến thiên chức làm mẹ thành sức mạnh chiến đấu không gì cản nổi.
Chị Út Tịch là một nhân vật mà cuộc đời giống như một thước phim hành động nghẹt thở. Xuất thân là một cô bé đi ở đợ, chịu đủ mọi nhục nhã, chị đến với cách mạng bằng một sự phẫn nộ tận cùng. Câu nói bất hủ của chị: "Còn cái lai quần cũng đánh" không phải là một khẩu hiệu suông, mà là thực tế cuộc đời chị.
Khoảnh khắc đáng nhớ nhất là hình ảnh chị chỉ huy đơn vị chiến đấu khi đang mang bầu đứa con thứ 8. Giữa tiếng súng nổ rền trời, chị vừa điều nghiên trận địa, vừa dặn dò các con lớn trông coi các em nhỏ dưới hầm. Có những lúc vừa dứt cơn đau đẻ, chị đã vắt súng lên vai ra trận địa vì "giặc nó không chờ mình đẻ xong đâu".
Chị không chỉ đánh giặc bằng súng, mà còn bằng cái uy của một người mẹ. Có lần, chị một mình xông vào bốt giặc, dùng lý lẽ và cái nhìn sắc lẹm để thuyết phục lính ngụy bỏ súng trở về. Đối với chị Út, đánh giặc cũng giống như làm việc nhà, làm vườn – phải làm đến nơi đến chốn, không quản ngại khó khăn. Chị hy sinh trong một trận oanh tạc máy bay, nhưng hình ảnh người mẹ miền Nam tay bồng con, vai đeo súng đã trở thành một tượng đài bất tử về sức sống mãnh liệt của dân tộc.
