Con cọp ba móng ở thung lũng Mường Hịch
Mường Hịch (nay thuộc xã Mai Hạ, huyện Mai Châu, Hòa Bình) thời năm 1947–1948 là một vùng thung lũng hoang vu, rừng rậm rạp che kín ánh mặt trời. Nơi đây không chỉ là địa bàn phục kích của quân Pháp mà còn là lãnh địa của thú dữ, trong đó đáng sợ nhất là một con cọp gian manh được lính Tây Tiến và dân bản gọi là "Cọp ba móng" (vì một chân của nó từng bị dính bẫy sập, mất đi một ngón).
Con cọp này rất to lớn, tinh khôn và đặc biệt không sợ người. Nó thường lợi dụng những đêm sương mù dày đặc, mò vào sát sàn nhà dân hoặc các lán trại của bộ đội để bắt gia súc, thậm chí đã có vài người dân bản bị nó vồ mất mạng.
Tiếng cào xé rợn người dưới sàn nhà sàn
Một đêm mùa đông lạnh thấu xương, trung đội của chiến sĩ Lê Hùng (một chàng trai Hà Nội gốc) được lệnh phục kích và trú quân tại một ngôi nhà sàn bỏ hoang ở bìa rừng Mường Hịch. Đêm đó sương muối xuống dày, lạnh buốt. Bốn chiến sĩ vòng ngoài được phân công gác đêm, súng cắm lưỡi lê sẵn sàng, ngồi co ro bên bếp lửa sưởi.
Khoảng hai giờ sáng, khi không gian vắng lặng đến mức chỉ còn nghe thấy tiếng lá cây rụng sột soạt, bỗng nhiên có tiếng “sột… sột…” rồi tiếng móng vuốt cào xé mộc mạc nhưng rợn người ngay dưới gầm sàn nhà.
Mùi hôi thối, nồng nặc của thú dữ xộc thẳng lên trên. Lê Hùng đang chợp mắt bật dậy, định thần lại và ra hiệu cho đồng đội im lặng. Qua khe hở của những gióng tre sàn nhà, dưới ánh lửa tàn hiu hắt, họ nhìn thấy hai đốm lửa xanh lè, to như hai cái chén tống đang ngước nhìn lên.
Chính là con cọp ba móng! Nó đang rình rập, đánh hơi để tìm cách lao lên sàn nhà tìm mồi.
Phát súng nghẹt thở trong đêm sương
Bình thường, kỷ luật chiến trường quy định cực kỳ nghiêm ngặt: Không được nổ súng bừa bãi để tránh lộ bí mật quân sự. Nếu nổ súng, đồn Pháp cách đó vài ngọn núi có thể phát hiện ra vị trí đóng quân của ta. Nhưng trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, nếu không hạ con thú, cả trung đội có thể bị nó tấn công trong bóng tối.
Lê Hùng khẽ rướn người, tay nắm chặt khẩu súng trường khai sinh của Pháp (loại súng trường cũ). Anh nhẹ nhàng bò ra sát mép sàn, hướng nòng súng qua khe liếp xuống dưới gầm sàn, nhắm thẳng vào khoảng giữa hai đốm mắt xanh lè ấy.
“Đoàng!”
Tiếng súng nổ đanh gọn xé toạc màn đêm tĩnh mịch của thung lũng Mường Hịch. Ngay lập tức là một tiếng gầm vang dội, kinh hoàng làm rung chuyển cả xà nhà sàn. Con cọp bị trúng đạn vào bả vai. Trong cơn đau điên cuồng, nó lồng lộn, cào rách toạc mấy cột tre dưới gầm rồi phóng thẳng vào bụi rậm, mất hút vào rừng sâu.
Sáng hôm sau, men theo những vệt máu đen sẫm và dấu chân ba móng để lại trên đất bùn, các chiến sĩ tìm thấy con cọp đã chết gục bên một bờ suối cạn cách đó không xa.
Dân bản Mường Hịch mừng rỡ khôn xiết, họ kéo đến chật cả góc rừng để cảm ơn bộ đội Cụ Hồ đã trừ được mối họa cho bản làng. Đêm hôm đó, cả bản lại nổi lửa, chung vui cùng bộ đội bên ché rượu cần.
Chi tiết "Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người" trong thơ Quang Dũng không hề là một sự dọa dẫm, mà nó là cái nhìn đầy ngạo nghễ, xem những hiểm nguy tột cùng của chốn rừng thiêng nước độc chỉ như một trò "trêu người" tinh nghịch, thể hiện bản lĩnh kiên cường, không biết sợ hãi của những người lính Tây Tiến năm xưa.
