Con Diều Giấy Trên Bãi Bồi

Tháng 5 năm 1968, bên một khúc sông thuộc vùng trung du Bắc Bộ có một bãi bồi rộng, mùa nước cạn phủ kín cỏ non. Chiều nào lũ trẻ trong làng cũng mang diều ra thả. Tiếng cười đùa hòa cùng tiếng sáo vi vu tạo nên một khung cảnh yên bình hiếm hoi giữa những ngày chiến tranh.

Thế nhưng, phía sau những cánh diều ấy còn có một câu chuyện mà rất ít người biết.

Trong làng có cậu bé tên Hoàng Văn Lâm, mười lăm tuổi.

Cha em đang chiến đấu ở chiến trường miền Nam, mẹ là dân công hỏa tuyến thường xuyên vắng nhà. Lâm sống với bà ngoại và phụ giúp hợp tác xã chăn trâu, cắt cỏ.

Vì nhanh nhẹn và thuộc từng lối mòn trong vùng, Lâm được các chú du kích giao một nhiệm vụ đặc biệt.

Đó là quan sát bầu trời.

Thời ấy, máy bay trinh sát thường xuất hiện bất ngờ rồi sau đó không lâu sẽ có những đợt ném bom.

Người lớn không thể đứng mãi ngoài đồng để quan sát.

Nhưng một cậu bé thả diều thì chẳng ai để ý.

Chiều nào Lâm cũng mang theo hai con diều.

Một con màu trắng.

Một con màu xanh.

Nếu bầu trời an toàn, em sẽ thả diều trắng.

Nếu phát hiện máy bay trinh sát xuất hiện nhiều lần hoặc bay theo hướng bất thường, em sẽ đổi sang con diều xanh.

Đó là tín hiệu đã được quy ước giữa du kích và dân quân trong vùng.

Từ xa, chỉ cần nhìn màu cánh diều là mọi người hiểu cần chuẩn bị phương án sơ tán.

Suốt nhiều tháng, tín hiệu ấy chưa từng nhầm lẫn.

Một chiều cuối tháng sáu, trời trong xanh lạ thường.

Lâm vừa thả diều được một lúc thì nghe thấy tiếng động cơ rất nhỏ.

Âm thanh ấy khác với những chiếc máy bay quen thuộc.

Nó nhỏ hơn.

Bay cao hơn.

Cậu lập tức thu dây.

Đổi sang con diều màu xanh.

Con diều nhanh chóng bay lên cao.

Ở phía cánh đồng bên kia, đội dân quân nhìn thấy liền bắt đầu đưa trẻ nhỏ và người già xuống hầm trú ẩn.

Khoảng gần một giờ sau, từng tốp máy bay xuất hiện.

Tiếng còi báo động vang lên khắp làng.

Nhờ chuẩn bị từ trước, việc sơ tán diễn ra rất nhanh.

Đợt ném bom hôm ấy không gây thiệt hại lớn về người.

Tối hôm đó, chú du kích ghé nhà.

Chú chỉ xoa đầu Lâm rồi nói:

"Hôm nay con diều của cháu đã cứu rất nhiều người."

Lâm đỏ mặt.

"Cháu chỉ đổi diều thôi mà."

Chú mỉm cười.

"Có những việc tưởng rất nhỏ nhưng đúng lúc thì quý vô cùng."

Từ hôm ấy, Lâm càng cẩn thận hơn.

Em còn tự tay sửa lại khung diều bằng tre già để diều chịu gió tốt hơn.

Chiếc sáo cũng được thay bằng loại nhẹ hơn để diều lên cao nhanh hơn.

Bà ngoại thấy cháu tối nào cũng tỉ mỉ vá giấy, bèn hỏi:

"Sao không làm con diều mới đẹp hơn?"

Lâm cười:

"Con cần nó bay chắc, không cần đẹp."

Một buổi sinh hoạt tại trường làng, thầy giáo kể cho học sinh nghe về tấm gương Kim Đồng – cậu thiếu niên dũng cảm làm nhiệm vụ liên lạc cho cách mạng.

Câu chuyện khiến Lâm suy nghĩ rất nhiều.

Em hiểu rằng mình còn nhỏ, chưa thể cầm súng như người lớn.

Nhưng tuổi nhỏ vẫn có thể góp sức bằng những việc phù hợp với khả năng của mình.

Mùa thu năm ấy, bão lớn làm rách cả hai con diều.

Lâm thức gần hết đêm để dán lại từng mảnh giấy.

Em cắt thêm những thanh tre mới, buộc từng nút dây thật chắc.

Sáng hôm sau, hai con diều lại tiếp tục bay trên bầu trời quen thuộc.

Ngày đất nước thống nhất, tiếng còi báo động không còn vang lên nữa.

Lũ trẻ trong làng vẫn thả diều trên bãi bồi.

Chỉ khác rằng, chúng không còn phải để ý màu sắc của những cánh diều như trước.

Nhiều năm sau, Lâm trở thành giáo viên dạy Vật lý.

Mỗi dịp hè, ông lại hướng dẫn học sinh làm diều giấy.

Có em hỏi:

"Thầy ơi, vì sao thầy thích diều đến vậy?"

Ông nhìn lên bầu trời đầy gió.

"Vì có một thời, những cánh diều không chỉ mang theo ước mơ của trẻ nhỏ. Chúng còn mang theo trách nhiệm với quê hương."

Rồi ông lấy từ chiếc rương gỗ cũ ra một con diều đã ngả màu vàng.

Khung tre đã cũ.

Giấy đã vá nhiều chỗ.

Chiếc sáo tre cũng không còn phát ra âm thanh trong trẻo như xưa.

Ông không sửa lại.

Ông muốn giữ nguyên những dấu vết của thời gian.

Đó là con diều màu xanh năm ấy.

Con diều từng lặng lẽ bay trên bầu trời chiến tranh, báo hiệu cho cả một ngôi làng chuẩn bị trước hiểm nguy.

Không ai ghi tên nó trong những trang sử.

Không có huân chương nào dành cho một cánh diều giấy.

Nhưng mỗi khi gió hè thổi qua bãi bồi, Lâm vẫn tin rằng đâu đó giữa nền trời xanh thẳm, hình ảnh con diều năm xưa vẫn đang bay, mang theo ký ức về những thiếu niên bình dị đã góp phần bảo vệ quê hương bằng sự thông minh, lòng dũng cảm và một trái tim luôn hướng về Tổ quốc.