Con Đò Trong Mùa Bom Rơi – Những Chuyến Sang Sông Không Ngừng Nghỉ

(Bài viết hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, được tổng hợp từ các hồi ức và tư liệu lịch sử về lực lượng dân công, thanh niên xung phong và người lái đò phục vụ chiến trường trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.)

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, khi nhiều cây cầu bị đánh phá liên tục và tuyến giao thông trở thành mục tiêu ném bom của đối phương, những bến đò trên các dòng sông đã trở thành mắt xích quan trọng giúp bộ đội, hàng hóa và vũ khí tiếp tục vượt qua chiến trường. Giữa bom đạn ác liệt, có những người lái đò ngày đêm âm thầm chèo chống trên sông nước để giữ cho mạch giao thông không bao giờ bị gián đoạn.

Ngày ấy, ở nhiều khu vực trọng điểm, cầu lớn thường xuyên bị máy bay đánh sập nên việc vận chuyển phải dựa vào những con đò nhỏ bằng gỗ. Những chuyến đò không chỉ chở người mà còn chuyên chở gạo, thuốc men, đạn dược và cả thương binh vượt sông trong đêm tối.

Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh, các bến đò thời chiến thường nằm khuất dưới rặng tre hoặc ven những bãi lau sậy để tránh bị phát hiện từ trên không. Ban ngày, mọi hoạt động gần như dừng lại để giữ bí mật, còn ban đêm những chuyến đò mới bắt đầu lặng lẽ hoạt động.

Người lái đò khi ấy phần lớn là dân công hỏa tuyến, thanh niên xung phong hoặc người dân địa phương quen thuộc với dòng sông. Họ hiểu từng con nước, từng đoạn xoáy nguy hiểm và cả những vị trí dễ bị máy bay phát hiện.

Có những đêm trời tối đen như mực, chỉ nghe tiếng mái chèo khua nhẹ trên mặt nước. Người lái đò phải căng mắt quan sát, vừa điều khiển con thuyền vừa giữ im lặng tuyệt đối để tránh lộ vị trí.

Trong chiến tranh, nguy hiểm luôn rình rập trên mỗi chuyến sang sông. Máy bay địch thường xuyên soi đèn hoặc thả pháo sáng xuống các bến vượt. Có những lúc đò vừa ra giữa dòng thì tiếng động cơ máy bay đã vang lên trên đầu, mọi người phải nhanh chóng áp sát vào bờ lau hoặc dừng chèo để ẩn mình trong bóng tối.

Nhiều cựu thanh niên xung phong kể rằng điều khó khăn nhất là những đêm nước lũ dâng cao. Dòng sông chảy xiết khiến việc điều khiển con đò trở nên vô cùng nguy hiểm, đặc biệt khi trên thuyền chở đầy hàng hóa hoặc thương binh.

Trong ký ức của nhiều người từng sống thời chiến, hình ảnh xúc động nhất là những chuyến đò chở thương binh qua sông giữa mưa bom. Người lái đò vừa chèo vừa cúi thấp người để che cho thương binh khỏi mảnh bom hoặc gió lạnh trên sông.

Có những người lái đò tuổi đời còn rất trẻ, vừa rời quê hương đã tham gia phục vụ chiến trường. Dù phải sống giữa hiểm nguy và thiếu thốn, họ vẫn kiên trì bám bến, ngày đêm đưa đón các đoàn quân qua sông.

Không ít con đò đã bị bom đạn đánh hỏng giữa dòng nước. Có những người mãi mãi nằm lại trên bến sông khi đang làm nhiệm vụ vận chuyển trong chiến tranh ác liệt. Sự hy sinh của họ diễn ra lặng lẽ nhưng góp phần giữ cho tuyến hậu cần không bao giờ bị cắt đứt.

Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều bến đò năm xưa đã được thay bằng những cây cầu lớn nối liền đôi bờ. Dòng sông vẫn chảy yên bình, nhưng ký ức về những chuyến đò thời chiến vẫn còn sống mãi trong lòng những người từng trải qua.

Ngày nay, khi nhìn những cây cầu hiện đại và dòng xe nối dài qua sông, thế hệ trẻ càng thêm hiểu rằng để có được sự thuận tiện hôm nay, biết bao con người đã âm thầm chèo chống giữa bom đạn năm xưa.

Con đò trong mùa bom rơi không chỉ chở người và hàng hóa mà còn chuyên chở niềm tin, ý chí và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa. Những mái chèo lặng lẽ giữa dòng sông đêm năm ấy đã góp phần viết nên một phần không thể quên trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.