Con Đom Đóm Cuối Mùa

Tựa đề: Con Đom Đóm Cuối Mùa

Năm 1972, làng nhỏ nằm bên triền núi thường mất điện mỗi tối. Khi trời vừa sụp xuống, cả xóm chìm trong bóng tối dày, chỉ còn tiếng côn trùng và vài ngọn đèn dầu leo lét.

Bên hiên nhà cuối làng có một cậu bé tên Tí.

Tí thích ngồi nhìn bóng tối hơn là ánh sáng. Trong bóng tối, cậu thấy những thứ người khác không để ý: gió lùa qua lá, tiếng nước nhỏ giọt, và đặc biệt là đom đóm.

Mỗi tối, cậu đều ra bờ bụi sau nhà, nơi có những con đom đóm nhỏ bay lập lòe như những hạt sáng rơi xuống từ trời.

“Chúng đi đâu vậy mẹ?” Tí hỏi.

Mẹ cậu trả lời:
“Chúng đi tìm nhau.”

Tí gật đầu, như hiểu mà cũng như không.

Chiến tranh làm những đêm trong làng dài hơn. Có những hôm phải tắt đèn sớm, không ai được ra ngoài. Nhưng Tí vẫn lén nhìn đom đóm qua khe cửa.

Cậu tin rằng chỉ cần còn đom đóm, thì đêm không hoàn toàn tối.

Năm 1974, khu rừng sau làng thưa dần đom đóm. Có những tối Tí không thấy con nào.

Cậu đứng rất lâu ở bờ bụi.

“Chúng đi đâu hết rồi mẹ?” cậu hỏi.

Mẹ im lặng một lúc:
“Có thể chúng đi xa hơn.”

Tí không hài lòng với câu trả lời đó, nhưng cũng không hỏi thêm.

Một buổi tối, khi đang ngồi một mình, Tí thấy một ánh sáng nhỏ lóe lên rất xa.

Không phải một con.

Mà là rất nhiều.

Cậu chạy theo ánh sáng ấy.

Đến gần bờ ruộng, cậu thấy một người lính trẻ đang ngồi nghỉ. Trên tay anh cầm một chiếc đèn pin nhỏ, ánh sáng yếu nhưng ổn định.

“Cháu làm gì ngoài này?” người lính hỏi.

Tí không trả lời ngay. Cậu nhìn ánh sáng trên tay anh.

“Chú có thấy đom đóm không?” cậu hỏi.

Người lính mỉm cười:
“Không nhiều như trước.”

Tí ngồi xuống cạnh anh.

Hai người im lặng nhìn bóng tối trước mặt.

Người lính nói khẽ:
“Ngày trước, ở quê chú cũng nhiều đom đóm lắm.”

Tí hỏi:
“Giờ còn không?”

Anh lắc đầu:
“Không biết. Lâu rồi chú không thấy.”

Tí nhìn ánh sáng nhỏ trên tay anh, rồi nói:
“Cái này giống đom đóm.”

Người lính bật cười:
“Đèn pin mà.”

Nhưng anh không tắt nó đi.

Đêm đó, họ ngồi cạnh nhau rất lâu.

Ánh sáng nhỏ không đủ xua hết bóng tối, nhưng đủ để thấy rõ khuôn mặt nhau.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Làng bắt đầu sáng đèn lại vào ban đêm. Người ta sửa lại đường, mở lại trường học, trẻ con được ra ngoài nhiều hơn.

Tí lớn hơn một chút, không còn là cậu bé chỉ biết nhìn đom đóm nữa.

Một tối, cậu ra bờ ruộng cũ.

Không còn nhiều đom đóm như trước.

Cậu đứng yên.

“Chúng đi hết rồi à?” cậu lẩm bẩm.

Sau lưng, có tiếng bước chân.

Người lính năm xưa đứng đó.

“Không phải đi hết,” anh nói. “Có thể là chúng đi nơi khác thôi.”

Tí quay lại nhìn anh.

Người lính mở ba lô, lấy ra một chiếc đèn nhỏ mới hơn.

“Chú mang cái này về,” anh nói. “Để nếu không có đom đóm, mình vẫn có ánh sáng.”

Tí nhìn chiếc đèn.

Rồi cậu lắc đầu:
“Không cần đâu chú.”

Anh hơi ngạc nhiên.

Tí chỉ ra bờ bụi:
“Ở đó… vẫn còn vài con.”

Quả thật, giữa cỏ cao, có vài ánh sáng nhỏ đang chập chờn.

Không nhiều.

Nhưng có.

Người lính đứng im.

Rồi anh tắt chiếc đèn pin.

Bóng tối trở lại, nhưng không còn nặng như trước.

Vì ở đâu đó, những con đom đóm cuối mùa vẫn đang bay, dù ít hơn, dù nhỏ hơn, nhưng chưa từng biến mất hẳn.

Và Tí hiểu ra một điều:

Có những ánh sáng không cần nhiều để xua đi bóng tối.

Chỉ cần còn tồn tại… là đủ để người ta không quên đường tìm nhau.