"Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng"
Người thanh niên 17 tuổi đã làm rung chuyển phiên tòa của thực dân Pháp bằng lời tuyên bố đanh thép, biến cái chết thành một bản tuyên ngôn tự do cho thế hệ trẻ.
Lý Tự Trọng (tên thật là Lê Hữu Trọng) tham gia cách mạng từ khi còn rất nhỏ. Năm 1931, để bảo vệ một cán bộ đang diễn thuyết tại Sài Gòn, anh đã bắn chết một tên mật thám Pháp và bị bắt. Khi ấy anh mới 17 tuổi. Trong những ngày bị giam cầm tại Khám Lớn Sài Gòn, anh bị tra tấn bằng những cực hình dã man nhất, nhưng quân giặc không lấy được từ anh một lời khai nào.
Khoảnh khắc xúc động nhất là tại phiên tòa đại hình của thực dân Pháp. Khi luật sư bào chữa cho anh cố gắng xin giảm án bằng cách nói rằng anh "còn nhỏ tuổi, hành động thiếu suy nghĩ", Lý Tự Trọng đã đứng phắt dậy, cắt lời luật sư và dõng dạc nói trước mặt quan tòa: "Tôi hành động có suy nghĩ. Tôi chưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác!".
Đêm trước ngày bị hành quyết, anh vẫn bình thản đọc truyện, tập thể dục và hát những bài ca yêu nước. Sáng sớm ngày 21/11/1931, khi bước lên máy chém, anh vẫn cất cao tiếng hát bài Quốc tế ca. Sự hy sinh của Lý Tự Trọng khi tuổi đời còn xanh thẳm đã trở thành ngọn lửa mồi cho tinh thần yêu nước của thanh niên Việt Nam suốt nhiều thập kỷ sau đó.
