"Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng"

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi nhận nhiều tấm gương tuổi trẻ anh hùng, nhưng có lẽ ít ai khiến các thế hệ thanh niên xúc động như Lý Tự Trọng – người thanh niên đã hiến dâng tuổi xuân của mình khi mới mười bảy tuổi.

Lý Tự Trọng tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh năm 1914 trong một gia đình Việt kiều yêu nước tại tỉnh Nakhon Phanom, Thái Lan. Cha mẹ anh đều tích cực tham gia các hoạt động cách mạng, luôn mong muốn đất nước Việt Nam được độc lập. Ngay từ nhỏ, Trọng đã được giáo dục lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần hy sinh vì dân tộc.

Năm 1926, theo sự giới thiệu của các tổ chức cách mạng, Lê Hữu Trọng được đưa sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập trong lớp đào tạo thanh niên do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp tổ chức. Tại đây, anh học văn hóa, ngoại ngữ, chính trị và được rèn luyện về tổ chức, kỷ luật cũng như tinh thần cách mạng. Sau khóa học, Nguyễn Ái Quốc đặt cho anh cái tên mới là Lý Tự Trọng, với mong muốn người thanh niên ấy luôn giữ vững lòng tự trọng, trung thành với lý tưởng giải phóng dân tộc.

Cuối năm 1929, Lý Tự Trọng được giao trở về Sài Gòn hoạt động bí mật. Anh làm nhiệm vụ liên lạc, chuyển tài liệu, in và phát hành truyền đơn, đồng thời gây dựng phong trào thanh niên cách mạng. Dù tuổi còn rất trẻ, anh luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, được tổ chức tin tưởng.

Ngày 09 tháng 02 năm 1931, tại sân vận động Lareni (Sài Gòn), phong trào thanh niên tổ chức một cuộc mít tinh nhằm kỷ niệm cuộc khởi nghĩa Yên Bái và tuyên truyền tinh thần yêu nước. Đồng chí Phan Bôi đang diễn thuyết thì mật thám Pháp bất ngờ ập đến để bắt giữ.

Nhận thấy đồng chí của mình đang gặp nguy hiểm, Lý Tự Trọng lập tức rút khẩu súng ngắn mang theo, bắn hạ viên mật thám Legrand nhằm tạo điều kiện cho đồng chí Phan Bôi và quần chúng rút lui an toàn. Sau đó, anh bị lực lượng địch bao vây và bắt giữ.

Trong nhà lao, thực dân Pháp dùng nhiều hình thức tra tấn dã man nhằm buộc anh khai báo tổ chức cách mạng. Chúng hứa hẹn tha chết, mua chuộc và đe dọa, nhưng người thanh niên mới mười bảy tuổi vẫn giữ vững khí tiết, tuyệt đối không tiết lộ bất kỳ bí mật nào.

Tại phiên tòa xét xử, viên công tố tìm cách quy kết anh là một tên sát nhân và cho rằng tuổi còn nhỏ nên không hiểu việc mình làm. Bình tĩnh trước vành móng ngựa, Lý Tự Trọng đã khẳng định:

"Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác."

Câu nói ấy vang lên đầy khí phách trong phòng xử án, khiến nhiều người có mặt vô cùng xúc động. Đó không chỉ là lời tự bạch của một người thanh niên yêu nước mà còn là lời tuyên ngôn về lý tưởng sống của tuổi trẻ Việt Nam.

Bất chấp việc anh chưa đủ tuổi thành niên theo luật pháp thời bấy giờ, chính quyền thực dân Pháp vẫn tuyên án tử hình. Rạng sáng ngày 21 tháng 11 năm 1931, tại Khám Lớn Sài Gòn, Lý Tự Trọng hiên ngang bước ra pháp trường. Trước khi hy sinh, anh vẫn giữ thái độ bình thản, không hề run sợ trước cái chết, để lại tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất.

Sự hy sinh của Lý Tự Trọng đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào thanh niên cả nước trong những năm đấu tranh chống thực dân Pháp. Ngày nay, tên anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố, quảng trường và các công trình thanh niên trên khắp cả nước. Phần thưởng cao quý nhất dành cho anh không chỉ là sự ghi nhận của lịch sử mà còn là tình cảm, sự kính trọng của biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam.

Mỗi lần nhắc đến Lý Tự Trọng, người ta không chỉ nhớ đến một người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi mà còn nhớ đến một lý tưởng sống cao đẹp. Khi tuổi đời mới mười bảy, anh đã chọn con đường cống hiến trọn vẹn cho dân tộc. Ngọn lửa ấy vẫn đang được tiếp nối trong mỗi đoàn viên, thanh niên hôm nay.