“Con đường của thanh niên” – Lời thề từ tuổi mười bảy

Có những câu nói chỉ vang lên trong một khoảnh khắc nhưng sống mãi với thời gian. Có những lời nói được cất lên bởi một con người rất trẻ nhưng lại trở thành lời nhắn gửi cho hàng triệu thế hệ sau. Với tuổi trẻ Việt Nam, câu nói của Lý Tự Trọng trước tòa án thực dân năm xưa chính là một lời như thế: “Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.”

Đằng sau câu nói ấy là cả một câu chuyện về một người thanh niên Hà Tĩnh đã lựa chọn lý tưởng lớn lao khi tuổi đời còn rất trẻ.

Lý Tự Trọng sinh năm 1914, quê gốc ở Hà Tĩnh. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, ông sớm được tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ và con đường cách mạng. Khi còn rất trẻ, Lý Tự Trọng đã tham gia hoạt động cách mạng và được tổ chức giao nhiệm vụ quan trọng.

Điều đáng khâm phục là ở ông, lý tưởng không phải một khái niệm xa vời. Lý tưởng được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng sự dấn thân và tinh thần chấp nhận hiểm nguy.

Năm 1931, trong một cuộc mít tinh tại Sài Gòn, Lý Tự Trọng đã nổ súng bảo vệ người diễn thuyết khi mật thám Pháp tìm cách bắt giữ. Sau đó, ông bị bắt.

Những ngày tháng trong lao tù là những ngày thử thách khắc nghiệt đối với người chiến sĩ trẻ. Nhưng càng bị đàn áp, tinh thần của ông càng thể hiện rõ sự kiên định.

Người thực dân có thể giam giữ một thân thể trẻ tuổi, nhưng không thể giam giữ được lý tưởng trong tâm hồn người thanh niên ấy.

Trước tòa án thực dân, Lý Tự Trọng không van xin, không đầu hàng. Ông nói về con đường mình đã lựa chọn bằng thái độ bình tĩnh và kiên định.

“Con đường của thanh niên…”

Bốn chữ ấy trước hết là lời nói của một người trẻ năm 1931. Nhưng nhìn lại sau gần một thế kỷ, đó còn là câu hỏi dành cho thanh niên của mọi thời đại: Tuổi trẻ sẽ đi về đâu? Sẽ sống như thế nào? Sẽ lựa chọn điều gì để cuộc đời mình trở nên có ý nghĩa?

Ngày hôm nay, chúng ta may mắn được sống trong hòa bình. Không còn tiếng bom đạn chiến tranh trên quê hương. Không còn những phiên tòa thực dân, những nhà tù khắc nghiệt hay những cuộc đàn áp như thế hệ của Lý Tự Trọng từng trải qua.

Nhưng điều đó không có nghĩa tuổi trẻ không còn những thử thách.

Mỗi thời đại có một “mặt trận” riêng.

Với Lý Tự Trọng, đó là cuộc đấu tranh giành độc lập cho dân tộc.

Với thế hệ trẻ hôm nay, đó có thể là mặt trận tri thức, khoa học và công nghệ; là hành trình xây dựng quê hương; là khát vọng đổi mới, sáng tạo; là trách nhiệm bảo vệ môi trường; là việc giữ gìn bản sắc văn hóa; là tinh thần tình nguyện vì cộng đồng.

Nếu ngày xưa Lý Tự Trọng phải lựa chọn giữa sống an toàn cho riêng mình và dấn thân vì Tổ quốc, ông đã chọn con đường khó khăn hơn. Còn hôm nay, mỗi người trẻ cũng đứng trước những lựa chọn của riêng mình: học thật hay học đối phó, nỗ lực hay bỏ cuộc, sống có trách nhiệm hay chỉ quan tâm đến lợi ích cá nhân.

Đó chính là lúc tinh thần Lý Tự Trọng trở nên gần gũi.

Học tập tốt cũng là một cách cống hiến.

Lao động nghiêm túc cũng là một cách cống hiến.

Sống tử tế cũng là một cách cống hiến.

Dám nhận việc khó, dám chịu trách nhiệm và không ngừng hoàn thiện bản thân cũng là cách để tuổi trẻ trở nên có ý nghĩa.

Lý Tự Trọng đã hy sinh khi mới mười bảy tuổi. Nhưng ông không chết trong ký ức dân tộc. Tên tuổi ông trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam.

Mỗi khi nhắc đến Lý Tự Trọng, chúng ta không chỉ nhớ về một người thanh niên của năm 1931. Chúng ta còn nhớ rằng tuổi trẻ chưa bao giờ được đo bằng số tuổi. Giá trị của tuổi trẻ được đo bằng lý tưởng, bằng trách nhiệm và bằng những điều tốt đẹp mà mỗi người để lại cho cuộc đời.

Gần một thế kỷ đã trôi qua, “con đường của thanh niên” vẫn còn đó.

Mỗi thế hệ có thể đi trên một con đường cụ thể khác nhau, nhưng điểm đến chung vẫn là sống một cuộc đời có ích, biết yêu quê hương, đất nước và biết biến những năm tháng tuổi trẻ thành những năm tháng đáng tự hào.