Bài viết

Con Đường Đất Đỏ

Ninh Bình28/04/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Tựa đề: Con Đường Đất Đỏ

Con đường dẫn vào làng Vĩnh ngày nào cũng phủ một màu đỏ au. Mùa nắng thì bụi bay mù mịt, bám lên tóc, lên da, lên cả những ký ức chưa kịp lắng. Mùa mưa, con đường trở thành một dải bùn lầy, trơn trượt như chính số phận của những con người đi qua nó.

Năm 1970, Tâm bắt đầu gánh hàng qua con đường ấy mỗi ngày. Đòn gánh tre oằn xuống bởi hai thúng khoai và sắn—những thứ đơn sơ nhưng đủ để đổi lấy vài lon gạo. Cha mất sớm, anh trai đi bộ đội, Tâm trở thành trụ cột duy nhất của gia đình khi mới mười tám tuổi.

Mỗi bước chân trên con đường đất đỏ đều in dấu một nỗi lo: hôm nay có đủ gạo không, mẹ có còn khỏe không, và liệu ngày mai con đường này còn nguyên vẹn?

Một buổi trưa oi ả, khi Tâm đang nghỉ chân dưới gốc cây ven đường, một đoàn người đi qua. Họ là dân từ vùng khác sơ tán, gánh gồng đủ thứ trên vai. Trong số đó, có một cậu bé chừng tám tuổi, tay nắm chặt một chiếc ô tô đồ chơi đã sứt bánh.

Cậu bé dừng lại, nhìn thúng khoai của Tâm.

“Chị ơi, cái này có ngon không?”

Tâm bật cười, lấy một củ khoai nhỏ đưa cho cậu:
“Ngon. Nhưng phải nướng lên mới ngon.”

Cậu bé nhận lấy, mắt sáng lên như vừa được tặng một kho báu.

“Chị có đi xa không?” nó hỏi.

“Không xa. Chỉ đi hết con đường này thôi.”

Cậu bé gật gù, như thể con đường ấy là cả một thế giới.

Họ chia tay nhau nhanh như cách họ gặp. Nhưng từ hôm đó, mỗi lần đi qua con đường đất đỏ, Tâm lại nhớ đến ánh mắt của cậu bé—trong veo và chưa bị chiến tranh làm đục đi.

Năm 1972, con đường ấy không còn yên ả như trước. Những hố bom bắt đầu xuất hiện, chia cắt lối đi quen thuộc thành những đoạn rời rạc. Tâm vẫn gánh hàng, nhưng mỗi bước chân giờ đây phải dò dẫm cẩn thận hơn.

Một lần, khi đang đi qua đoạn đường mới bị đánh phá, Tâm nghe thấy tiếng gọi yếu ớt từ phía bên kia hố bom.

“Chị ơi…”

Cô sững lại.

Bên kia, giữa những mảnh đất vỡ vụn, là cậu bé năm nào. Chiếc ô tô đồ chơi vẫn ở trong tay, nhưng gương mặt đã lấm lem, và ánh mắt không còn sáng như trước.

Gia đình cậu đã lạc nhau trong lúc chạy bom.

Không suy nghĩ nhiều, Tâm đặt gánh xuống, tìm cách vòng qua hố bom để đến chỗ cậu. Đường trơn và nguy hiểm, nhưng cô không dừng lại.

“Đừng sợ, chị ở đây,” cô nói, dù chính mình cũng đang run.

Tâm dắt cậu bé đi hết con đường đất đỏ ngày hôm đó. Không còn là con đường quen thuộc nữa—nó gập ghềnh, đứt đoạn, nhưng vẫn dẫn họ về phía làng.

Mẹ của Tâm nhìn thấy hai người từ xa, vội chạy ra.

“Con bé này, sao giờ mới về—” bà dừng lại khi thấy cậu bé.

Tâm chỉ khẽ nói:
“Nhà nó lạc mất rồi, mẹ ạ.”

Từ đó, cậu bé ở lại với gia đình Tâm. Không ai biết chính xác tên thật của nó, nên mọi người gọi nó là Đỏ—vì con đường đã mang nó đến.

Năm tháng trôi qua, chiến tranh dần đi đến hồi kết. Con đường đất đỏ vẫn ở đó, nhưng không còn nhiều người đi lại như trước.

Mùa xuân 1975, lần đầu tiên sau nhiều năm, Tâm bước trên con đường mà không nghe thấy tiếng bom.

Đỏ—giờ đã lớn hơn—chạy trước, tay vẫn cầm chiếc ô tô đồ chơi cũ, dù nó đã gần như không còn hình dạng ban đầu.

“Chị Tâm, hết chiến tranh rồi phải không?” cậu hỏi.

Tâm nhìn con đường dài trước mặt, rồi nhìn lên bầu trời trong xanh hiếm hoi:
“Ừ. Hết rồi.”

Cậu bé cười, một nụ cười giống hệt ngày đầu họ gặp.

Con đường đất đỏ vẫn còn đó—với tất cả những vết tích không thể xóa.

Nhưng lần đầu tiên, nó không chỉ dẫn người ta đi qua chiến tranh.

Mà dẫn họ đi tiếp, về phía một cuộc sống khác.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn