Con đường đất đỏ và lời hứa dang dở

Ông Tỉnh năm nay đã ngoài tám mươi, nhưng ký ức về con đường đất đỏ quê ông vẫn nguyên vẹn như mới hôm qua. Năm 1969, khi mới 19 tuổi, ông là dân công hỏa tuyến, được giao nhiệm vụ mở đường vận chuyển đạn dược. Đó là con đường xuyên rừng dài hơn hai mươi cây số, ngày nào cũng bị bom cày nát.

Hôm ông chuẩn bị đi, người yêu ông—chị Hường—đan vội chiếc khăn len và dặn: “Anh đi rồi nhớ trở về, còn phải xây nhà nữa.” Ông mang chiếc khăn ấy suốt chiến trường. Có những đêm rét cắt da, khăn ẩm mưa nhưng ông vẫn quấn lên cổ như mang theo hơi ấm quê nhà.

Một lần, đơn vị ông bị phục kích giữa đêm. Ông bị mảnh đạn sượt qua vai, chiếc khăn đẫm máu. Nhưng điều khiến ông nhớ nhất không phải là vết thương mà là lời dặn của đồng đội nằm cạnh: “Đừng bỏ cuộc nghe Tỉnh, tụi mình mở đường cho miền Nam, phải đi tới cùng.”

Chiến tranh kết thúc, ông trở về nhưng Hường đã không còn—chị mất trong một trận bom vào khu dân cư. Chiếc khăn len cũ giờ đã đổi màu, ông gói trong chiếc hộp gỗ. “Tôi giữ không phải để buồn,” ông nói, “mà để nhớ lời hứa của một thời chúng tôi sống hết mình.”