Con Đường Đêm Không Dấu Chân

Ông Phạm Văn Dũng kể rằng những chuyến vận tải trên tuyến Trường Sơn luôn phải diễn ra vào ban đêm để tránh máy bay phát hiện. Đường rừng khi ấy lầy lội, nhiều đoạn bị đánh phá, phải liên tục thay đổi lộ trình. Trong đơn vị có một người dẫn đường tên là Trương Văn Hải. Hải thông thạo địa hình đến mức có thể đi trong đêm tối mà không cần đèn. Anh thường nói đùa: “Cứ nghe rừng là biết đường.” Một đêm, đoàn xe của ông Dũng nhận lệnh chuyển hàng gấp. Trời không trăng, mây dày đặc, rừng tối đen như mực. Hải đi trước, dẫn đoàn len lỏi qua những con đường nhỏ ít dấu vết. Đi được một quãng, Hải bất ngờ ra hiệu dừng lại. Anh phát hiện phía trước có dấu hiệu bất thường – mặt đất bị xáo trộn, có thể là bãi phục kích hoặc bom vừa được gài. Hải quyết định dẫn đoàn rẽ sang một lối mòn khác, hẹp hơn và nguy hiểm hơn. Để tránh để lại dấu vết, anh yêu cầu các xe giữ khoảng cách và di chuyển thật chậm. Chuyến đi kéo dài suốt đêm, căng thẳng đến nghẹt thở. Cuối cùng, đoàn xe cũng vượt qua khu vực nguy hiểm an toàn. Nhưng khi điểm danh, mọi người mới phát hiện Hải không có mặt. Ông Dũng cùng một số người quay lại tìm. Sau nhiều giờ, họ phát hiện Hải ở gần khu vực nghi có bẫy mìn. Có lẽ trong lúc dò đường để đảm bảo an toàn cho cả đoàn, anh đã vô tình kích hoạt một quả mìn còn sót lại. Ông Dũng lặng đi khi nhớ lại: “Anh ấy đi trước để chúng tôi được đi tiếp.” Sau chiến tranh, mỗi lần nhắc đến tuyến đường đêm năm ấy, ông không nhớ hết bao nhiêu chuyến xe, bao nhiêu lần thoát hiểm – nhưng ông luôn nhớ một con đường không dấu chân. “Bởi vì,” ông nói, “người đi trước đã không còn để lại dấu chân nào… ngoài ký ức của chúng tôi.” Câu chuyện ấy, với ông, là lời nhắc về những con người âm thầm mở lối – những người đã đi trước trong bóng tối để những người phía sau có thể bước tiếp trong ánh sáng.