CON ĐƯỜNG ĐƯA TIẾP VIỆN LÊN PHÍA TRƯỚC

CON ĐƯỜNG ĐƯA TIẾP VIỆN LÊN PHÍA TRƯỚC

Ngày ấy, bà mới ngoài hai mươi tuổi.

Theo tiếng gọi của quê hương, bà cùng những người phụ nữ trong đội dân công hỏa tuyến lên Hà Giang làm nhiệm vụ.

Công việc của họ không phải cầm súng.

Họ cầm cuốc, cầm xẻng, mang theo đôi quang gánh và sức trẻ của mình để mở đường cho những chuyến xe đi về phía trước.

Đường núi ngày ấy quanh co, nhiều đoạn chỉ là những lối đất nhỏ men theo sườn núi. Có chỗ đất đá lở xuống chắn ngang đường, có chỗ mặt đường bị mưa xói thành rãnh sâu.

Muốn xe đi được, phải mở đường.

Muốn tiếp viện lên được phía trước, đường phải thông.

Vậy là những người dân công bắt đầu công việc của mình.

Sáng sớm, khi sương còn phủ trắng những triền núi, mọi người đã tập trung bên đoạn đường được giao.

Người cuốc đất.

Người xúc đất.

Người gánh đá.

Người san mặt đường.

Tiếng cuốc bổ xuống đất vang đều trong buổi sớm.

Cộc!

Cộc!

Cộc!

Có những hôm đất cứng đến mức chiếc cuốc bổ xuống chỉ bật lên một tiếng khô khốc.

Hai bàn tay phồng rộp.

Vai đau nhức.

Lưng áo ướt đẫm mồ hôi.

Nhưng không ai bỏ việc.

Bởi ở phía trước, bộ đội đang chờ.

Những chuyến xe tiếp viện cũng đang chờ.

Bà vẫn nhớ một buổi sáng.

Đội trưởng nói:

“Hôm nay phải cố mở xong đoạn này để xe qua được.”

Mọi người nhìn con đường trước mặt.

Một đoạn dốc dài, đất đá lổn nhổn.

Có người hỏi:

“Liệu chiều có xong không chị?”

Đội trưởng cười:

“Không biết. Nhưng cứ làm rồi sẽ xong.”

Thế là mọi người cúi xuống.

Cuốc.

Đào.

Xúc.

Gánh.

Từng gánh đất được đổ xuống những chỗ trũng.

Từng viên đá được xếp vào những đoạn đường yếu.

Có người mệt quá phải ngồi xuống thở.

Nhưng chỉ một lát lại đứng dậy.

Không ai bảo ai.

Ai còn sức thì làm nhiều hơn một chút.

Ai yếu hơn thì làm phần nhẹ hơn.

Cứ thế, đoạn đường từng chút một hiện ra.

Đến gần trưa, tiếng động cơ vọng lại từ xa.

Mọi người ngẩng đầu.

Một đoàn xe đang tiến đến.

“Xe tiếp viện!”

Tiếng reo vang lên.

Mệt mỏi dường như biến mất.

Ai cũng đứng sang hai bên đường.

Chiếc xe đầu tiên chậm rãi bò qua đoạn đường vừa mở.

Bánh xe nghiến lên đất đá.

Mọi người hồi hộp nhìn theo.

Qua được!

Rồi chiếc thứ hai.

Chiếc thứ ba.

Đoàn xe nối nhau tiến về phía trước.

Trên xe là lương thực, quân trang, thuốc men và những thứ cần thiết cho bộ đội.

Nhìn những chiếc xe đi qua, bà thấy lòng mình nhẹ bẫng.

Hóa ra những nhát cuốc của mình đã biến thành một con đường.

Và con đường ấy đang đưa tiếp viện đến với những người ở phía trước.

Có những ngày công việc không thuận lợi như thế.

Mưa xuống.

Đất nhão.

Đường sạt.

Xe mắc lại giữa dốc.

Đội dân công lại phải có mặt.

Người đào đất phía trước.

Người xúc đất lấp chỗ lầy.

Người lấy đá chèn bánh.

Có khi cả đội phải đứng dưới mưa hàng giờ để giúp một chiếc xe vượt qua.

Một người lái xe nói:

“Các chị về nghỉ đi, để chúng tôi tự làm.”

Bà lắc đầu:

“Xe chưa đi được thì chúng tôi chưa về.”

Người lái xe nhìn mọi người rồi im lặng.

Ông quay lên cabin.

Máy xe nổ.

Mọi người lại cúi xuống làm.

Cuối cùng bánh xe thoát khỏi chỗ lầy.

Chiếc xe từ từ leo lên dốc.

Mọi người đứng nhìn cho đến khi nó khuất sau khúc cua.

Không ai nói gì.

Nhưng ai cũng hiểu mình vừa làm được điều cần làm.

Nhiều năm đã qua.

Bây giờ bà đã già.

Mỗi lần nghe tiếng xe tải chạy trên đường, ký ức lại trở về.

Bà nhớ những buổi sáng sương phủ kín núi.

Nhớ tiếng cuốc bổ vào đất.

Nhớ đôi vai đau nhức.

Nhớ những bữa cơm vội vàng.

Và nhớ nhất là tiếng động cơ của những đoàn xe tiếp viện.

Ngày ấy, bà chưa bao giờ nghĩ mình là người làm nên điều gì lớn lao.

Bà chỉ nghĩ:

“Bộ đội cần tiếp viện thì phải có đường cho xe đi.”

Thế thôi.

Nhưng khi nhìn lại, bà mới hiểu những năm tháng ấy, mỗi gánh đất mình gánh, mỗi nhát cuốc mình bổ xuống, mỗi hòn đá mình đặt lên mặt đường đều góp một phần nhỏ bé vào cuộc chiến.

Những người lính cầm súng giữ trận địa.

Còn những người dân công hỏa tuyến giữ cho con đường tiếp viện không bị đứt.

Hai công việc khác nhau.

Nhưng cùng hướng về một phía.

Phía trước.

Nơi đồng đội đang chờ.

Bà nhìn con đường hôm nay.

Đường đã rộng hơn.

Xe chạy nhanh hơn.

Hai bên đường cây cối đã xanh trở lại.

Bà mỉm cười.

“Ngày ấy chúng tôi chỉ mong đường thông để xe đi.”

Bà ngừng một lát.

“Bây giờ nhìn thấy xe chạy đông như thế này... mới thấy những ngày cuốc đất, mở đường của mình cũng đáng lắm chứ.”

Rồi bà lặng lẽ bước đi.

Sau lưng bà, một đoàn xe tiếp tục chạy về phía trước.

Con đường vẫn đưa người đi.Như ký ức của những người đã từng mở nó vẫn còn nằm lại đâu đó dưới mỗi lớp đất, mỗi khúc cua, mỗi viên đá ven đường.