CON ĐƯỜNG GẠO RA MẶT TRẬN
Đặng Kim Giang (1910–1983), quê quận Lê Chân (Hải Phòng), là vị tướng phụ trách công tác hậu cần quân đội, có đóng góp đặc biệt quan trọng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ và suốt các cuộc kháng chiến. Ông tiêu biểu cho hình ảnh người chỉ huy thầm lặng, bảo đảm lương thực, vật chất cho bộ đội, góp phần làm nên thắng lợi của quân và dân ta.
Đặng Kim Giang sinh năm 1910 tại quận Lê Chân, Hải Phòng – vùng đất cảng nhộn nhịp với bến tàu, kho hàng và những con đường chở đầy lúa gạo, muối cá. Lớn lên giữa nhịp sống lao động vất vả, ông sớm hiểu rằng: muốn làm nên việc lớn phải biết lo cái ăn, cái mặc cho con người. Khi bước vào con đường cách mạng, suy nghĩ ấy theo ông suốt cả cuộc đời binh nghiệp.
Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Đặng Kim Giang được giao phụ trách công tác hậu cần – một mặt trận thầm lặng nhưng quyết định thắng bại. Đặc biệt ở chiến dịch Điện Biên Phủ, nhiệm vụ của ông không phải là cầm súng xung phong, mà là lo sao cho từng chiến sĩ ngoài mặt trận có đủ gạo ăn, áo mặc, thuốc men và đạn dược. Từ đồng bằng, những đoàn dân công gánh gạo, kéo xe thồ, vượt đèo cao, suối sâu để đưa lương thực lên chiến trường. Mỗi hạt gạo đến được mặt trận là kết tinh của mồ hôi, nước mắt và ý chí toàn dân.
Con đường hậu cần lúc ấy không có bản đồ cố định. Khi địch đánh phá đường lớn, ông chỉ đạo mở lối rừng, đi đường mòn, đi ban đêm, che giấu ban ngày. Có những đoạn phải tháo xe, khiêng từng bao gạo qua suối; có lúc kho tàng bị bom phá, ông lập tức tổ chức phân tán, cất giấu trong dân. Ông thường nói với cán bộ, chiến sĩ: “Mặt trận thắng hay không, trước hết phải thắng ở bếp ăn.” Chính tư duy ấy giúp bảo đảm cho hàng vạn bộ đội ở Điện Biên Phủ trụ vững suốt 56 ngày đêm ác liệt.
Sau Điện Biên Phủ, Đặng Kim Giang tiếp tục phụ trách công tác hậu cần trên phạm vi toàn quốc. Từ thời chiến đến thời bình, ông luôn coi việc nuôi quân, giữ sức dân là nhiệm vụ hàng đầu. Hình ảnh vị tướng gắn với kho gạo, bếp ăn và tuyến vận tải đã trở thành biểu tượng của “mặt trận không tiếng súng” nhưng vô cùng gian khổ.
Câu chuyện “Con đường gạo ra mặt trận” không chỉ nói về những tuyến vận chuyển lương thực, mà còn là con đường của lòng dân hướng về tiền tuyến. Từ phố cảng Hải Phòng đến chiến trường Điện Biên, rồi khắp mọi miền đất nước, Đặng Kim Giang đã góp phần nối hậu phương với tiền tuyến bằng từng bao gạo, từng chuyến xe thồ, để làm nên chiến thắng lịch sử.
