CON ĐƯỜNG GIỮA NÚI RỪNG BIÊN GIỚI

Mùa thu năm 1950.

Núi rừng biên giới phía Bắc phủ một màu xanh thẫm.

Những con đường đất ngoằn ngoèo chạy qua các sườn núi.

Ban ngày, tiếng bước chân của bộ đội vang lên giữa rừng.

Ban đêm, từng đoàn dân công lặng lẽ gùi hàng.

Gạo.

Muối.

Đạn.

Thuốc men.

Tất cả đang được đưa về phía chiến trường.

Một chiến dịch lớn sắp bắt đầu.

Đó là Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950.

Lúc này, cuộc kháng chiến đã bước sang năm thứ tư.

Quân đội Việt Nam từng bước trưởng thành, nhưng lực lượng và trang bị vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong khi đó, quân Pháp đang kiểm soát nhiều vị trí quan trọng dọc tuyến biên giới.

Mục tiêu của chiến dịch là phá thế bao vây, mở rộng căn cứ và tạo điều kiện để lực lượng kháng chiến phát triển.

Võ Nguyên Giáp được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy chiến dịch.

Những ngày trước giờ nổ súng, ông nhiều lần đi kiểm tra các đơn vị.

Ông nhìn những người lính đang chuẩn bị vũ khí.

Phần lớn họ còn rất trẻ.

Có người mới rời quê chưa lâu.

Có người đã trải qua nhiều trận đánh.

Có người lần đầu tiên bước vào một chiến dịch lớn.

Ông hiểu rằng trận đánh sắp tới sẽ không dễ dàng.

Núi cao.

Đường hiểm trở.

Thời tiết thất thường.

Hậu cần khó khăn.

Chỉ một sai lầm cũng có thể khiến cả chiến dịch phải trả giá.

Nhưng không thể đứng yên.

Cuộc kháng chiến cần một bước phát triển mới.

Và cơ hội đã đến.

Ngày 16 tháng 9 năm 1950, quân ta bắt đầu tiến công Đông Khê.

Trận chiến diễn ra quyết liệt.

Pháo binh nổ vang giữa núi rừng.

Bộ đội tiến lên từng bước.

Có những lúc tưởng như không thể vượt qua.

Nhưng các chiến sĩ vẫn bám trận địa.

Từng quả đồi.

Từng ụ súng.

Từng vị trí phòng thủ.

Lần lượt được đánh chiếm.

Sau nhiều ngày chiến đấu, Đông Khê được giải phóng.

Nhưng chiến dịch chưa kết thúc.

Một cuộc chiến mới tiếp tục diễn ra trên đường số 4.

Quân Pháp tìm cách rút khỏi các vị trí bị uy hiếp.

Quân ta tổ chức bao vây và truy kích.

Những trận đánh liên tiếp diễn ra giữa núi rừng.

Có những ngày bộ đội hành quân hàng chục cây số.

Có những đêm không được ngủ.

Có những người bị thương vẫn cố gắng tiếp tục chiến đấu.

Phía sau họ là những đoàn dân công.

Họ cũng không ngừng nghỉ.

Người gùi gạo.

Người tải đạn.

Người khiêng thương binh.

Có những người dân chưa từng cầm súng nhưng đã góp sức vào chiến dịch bằng chính đôi vai của mình.

Trong chiến tranh, không chỉ người cầm súng mới là người chiến đấu.

Mỗi bao gạo đến được trận địa.

Mỗi viên đạn đến đúng lúc.

Mỗi thương binh được đưa về hậu phương.

Đều góp phần tạo nên sức mạnh của một chiến dịch.

Võ Nguyên Giáp hiểu rất rõ điều đó.

Ông thường xuyên quan tâm đến công tác hậu cần và khả năng bảo đảm cho bộ đội.

Bởi nếu người lính không có cơm ăn, không có đạn, không có thuốc men, thì dù tinh thần chiến đấu cao đến đâu cũng khó có thể duy trì lâu dài.

Sau nhiều trận đánh, quân ta giành được những kết quả quan trọng.

Một khu vực rộng lớn dọc biên giới được giải phóng.

Tuyến biên giới Việt - Trung được khai thông.

Cục diện cuộc kháng chiến có những chuyển biến đáng kể.

Nhưng phía sau những dòng chữ trong báo cáo chiến thắng vẫn là những mất mát.

Có những người lính đã nằm lại giữa núi rừng.

Có những dân công không trở về.

Có những gia đình ở hậu phương chờ mãi một người thân.

Chiến thắng và mất mát luôn song hành trong chiến tranh.

Võ Nguyên Giáp hiểu điều đó hơn ai hết.

Vì vậy, sau mỗi trận đánh, bên cạnh niềm vui chiến thắng là sự trăn trở về những người đã hy sinh.

Ông biết rằng lịch sử có thể ghi lại tên một chiến dịch.

Nhưng không thể ghi hết tên của từng người đã góp phần làm nên chiến thắng ấy.

Có những người chỉ còn lại trong ký ức của gia đình.

Một cái tên.

Một bức ảnh.

Một lá thư.

Một lời dặn trước ngày ra trận.

Và một khoảng trống không bao giờ có thể lấp đầy.

Mùa thu năm 1950 rồi cũng qua.

Những con đường biên giới lại trở nên yên tĩnh.

Nhưng cuộc kháng chiến vẫn tiếp tục.

Từ những chiến thắng của Chiến dịch Biên giới, quân đội Việt Nam từng bước trưởng thành hơn.

Con đường ấy sau này dẫn tới những chiến dịch lớn.

Và bốn năm sau, tại Điện Biên Phủ, một chiến thắng lịch sử đã làm rung chuyển cả hệ thống thuộc địa của Pháp ở Đông Dương.

Nhưng nếu nhìn lại, Điện Biên Phủ không phải là một chiến thắng xuất hiện trong một ngày.

Nó được tạo nên từ nhiều năm tháng tích lũy.

Từ những trận đánh nhỏ.

Từ những chiến dịch lớn.

Từ những con đường xuyên núi.

Từ những đoàn dân công.

Và từ những người lính đã học cách chiến đấu, trưởng thành qua từng trận chiến.

Chiến dịch Biên giới năm 1950 là một trong những bước quan trọng trên con đường ấy.

Hôm nay, khi những con đường hiện đại đã nối liền các bản làng, thật khó hình dung những đoàn quân năm xưa đã vượt qua núi rừng như thế nào.

Nhưng lịch sử vẫn còn đó.

Trong những địa danh.

Trong những di tích.

Trong ký ức của những người từng sống qua chiến tranh.

Và trong câu chuyện của những người đã dành tuổi trẻ cho đất nước.

**Có những con đường được mở bằng máy móc.

Nhưng cũng có những con đường được mở bằng mồ hôi, máu và lòng can đảm của cả một thế hệ.**

Con đường biên giới năm 1950 là một trong những con đường như thế.

Một con đường của thời hoa lửa.

Một con đường dẫn dân tộc Việt Nam từng bước tiến gần hơn đến ngày độc lập, hòa bình.