Con đường hằn sâu ký ức

Có một đoạn đường tôi ghét đến mức nhiều năm sau nằm mơ vẫn thấy. Nó không dài, nhưng cứ mưa là bùn ngập đến mắt cá, có chỗ sâu hơn. Chúng tôi đi ban đêm, người trước đặt chân đâu người sau cố đặt đúng vào đó.

Một lần tôi trượt, ngã cả người xuống. Túi gạo buộc sau lưng chạm bùn. Tôi hoảng đến mức quên đau, lập tức kéo túi lên kiểm tra. Gạo quan trọng hơn quần áo, hơn cả đầu gối đang rớm máu. Người phía sau giúp tôi buộc lại. Anh không hỏi tôi có đau không, chỉ hỏi gạo có ướt không. Tôi nói chưa. Cả hai cùng thở phào.

Sau chiến tranh, có người hỏi điều gì khiến tôi thấy khổ nhất. Tôi không nghĩ đến tiếng nổ mà nghĩ đến đoạn đường ấy, đến cảm giác mỗi bước chân nặng như kéo theo cả ruộng bùn. Nhưng cũng chính ở đó tôi hiểu một điều rất đơn giản: khi một túi gạo đủ cho nhiều người ăn, người mang nó sẽ tự nhiên thấy mình phải đứng dậy.