Con Đường Hoa Gạo

Ngôi làng của An nằm nép mình bên một con đường đất đỏ chạy dọc triền đê. Mỗi độ tháng ba về, hai hàng cây gạo ven đường lại nở đỏ rực như lửa cháy.

Người trong làng vẫn thường bảo:

“Chừng nào hoa gạo còn nở, làng mình vẫn còn bình yên.”

Hồi nhỏ, An rất thích nhặt những cánh hoa gạo rơi đầy mặt đường rồi ép vào trang vở. Cậu từng nghĩ cuộc đời mình sẽ mãi gắn với cánh đồng, bến sông và những mùa hoa đỏ ấy.

Nhưng chiến tranh đến.

Những đoàn lính bắt đầu đi qua làng ngày một nhiều. Xe vận tải nối đuôi nhau chạy suốt đêm. Tiếng máy bay gầm rú thay cho tiếng sáo diều chiều hè.

An nhập ngũ năm vừa tròn mười chín tuổi.

Ngày tiễn con trai lên đường, mẹ anh đứng dưới gốc cây gạo đầu làng mà khóc mãi.

Bà dúi vào tay anh một túi cơm nắm:
“Ráng sống mà trở về nghe con…”

An cười:
“Hòa bình con sẽ về ngay thôi mà mẹ.”

Nói vậy nhưng chính anh cũng không biết chiến tranh sẽ kéo dài bao lâu.

Đơn vị của An hành quân dọc tuyến đường Trường Sơn. Những ngày đầu, anh còn háo hức. Nhưng càng đi sâu vào chiến trường, anh càng hiểu sự khốc liệt của bom đạn.

Có hôm cả tiểu đội phải đào hầm suốt đêm để tránh máy bay.
Có hôm đang ăn cơm thì bom rơi sát bên, đất đá phủ kín cả nồi cơm chưa kịp chín.

Điều khiến An nhớ nhất vẫn là con đường hoa gạo quê nhà.

Mỗi khi mệt mỏi, anh lại nhắm mắt tưởng tượng màu đỏ rực ấy giữa trời tháng ba.

Một tối, đơn vị nghỉ chân bên bìa rừng. Đồng đội ngồi quanh bếp lửa kể chuyện quê hương.

Có người nhớ ruộng lúa miền Tây.
Có người nhớ biển miền Trung.
Có người chỉ nhớ tiếng mẹ gọi mỗi sáng.

Đến lượt mình, An khẽ nói:
“Tôi nhớ con đường hoa gạo làng tôi.”

“Đẹp lắm à?” — một người hỏi.

An gật đầu:
“Đẹp như lửa vậy.”

Rồi anh kể cho mọi người nghe về mùa hoa tháng ba, về lũ trẻ chạy dưới gốc cây nhặt hoa, về mẹ anh mỗi chiều đứng đầu ngõ đợi con đi học về.

Đêm ấy, ai cũng im lặng nghe.

Giữa chiến tranh, quê hương là thứ khiến người ta đau lòng nhất khi nhớ tới.

…

Năm 1972, chiến tranh trở nên dữ dội hơn bao giờ hết.

Một buổi chiều, đơn vị An nhận nhiệm vụ giữ tuyến đường huyết mạch để xe vận tải đi qua.

Bom địch trút xuống liên tục.

Khói bụi mù trời.
Đất rung chuyển như động đất.

Đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh khiến tai An ù đặc.

Nhưng anh vẫn lao lên cùng mọi người lấp hố bom để xe tiếp tục chạy.

Trong khoảnh khắc nghỉ ngơi ngắn ngủi, An bỗng lấy trong túi áo ra một cánh hoa gạo đã khô ép trong cuốn sổ nhỏ.

Đó là cánh hoa anh nhặt ngày rời quê.

Nó đã úa màu theo năm tháng nhưng anh chưa từng bỏ đi.

Anh nhìn nó thật lâu rồi khẽ cười:
“Rồi mình sẽ về thôi…”

Đêm đó, trận bom kéo dài đến gần sáng.

Khi mọi người kiểm quân số, họ không còn thấy An nữa.

Đồng đội tìm thấy anh nằm gần mép đường, tay vẫn nắm chặt khẩu súng và cánh hoa gạo nhỏ.

…

Chiến tranh kết thúc nhiều năm sau.

Con đường đất đỏ ở quê An ngày nào giờ đã được trải nhựa phẳng lì. Những đứa trẻ sinh ra thời bình không còn biết tiếng bom là gì nữa.

Nhưng hai hàng cây gạo vẫn còn đó.

Mỗi độ tháng ba, hoa lại nở đỏ rực cả một khoảng trời.

Mẹ An giờ đã già lắm. Chiều nào bà cũng chống gậy ra ngồi dưới gốc cây đầu làng nhìn dòng người qua lại.

Người ta bảo bà vẫn đang chờ con trai trở về.

Dù ai cũng biết anh đã nằm lại nơi chiến trường năm ấy.

Có lần một đứa trẻ hỏi:
“Sao bà cứ ngồi đây mãi vậy?”

Bà khẽ mỉm cười:
“Vì biết đâu… nó sẽ về khi hoa gạo nở.”

Gió tháng ba thổi qua làm những cánh hoa đỏ rơi đầy mặt đường.

Đẹp như máu.
Đẹp như tuổi trẻ của những người đã đi qua chiến tranh mà mãi mãi không trở lại.