Con Đường Không Bao Giờ Trở Lại Như Cũ

Tựa đề: Con Đường Không Bao Giờ Trở Lại Như Cũ

Năm 1969, có một con đường đất chạy ngang qua làng, nối từ cổng làng đến bờ sông. Con đường không rộng, không thẳng, mùa mưa thì lầy, mùa nắng thì bụi, nhưng là lối đi quen thuộc của tất cả mọi người.

Người ta đi qua nó mỗi ngày mà không cần nghĩ.

Nhưng cũng có những ngày, bước chân trên con đường ấy nặng hơn bình thường.

Ông Trọng là người hay đi bộ trên con đường đó.

Ông không đi nhanh. Cũng không đi chậm. Chỉ đi như thể đang nhớ lại từng đoạn đất dưới chân mình.

“Nó có gì mà đi hoài vậy ông?” người ta hỏi.

Ông đáp:
“Vì nó giữ chân mình lại với làng.”

Năm 1970, chiến tranh khiến con đường xuất hiện nhiều vết lún sâu hơn. Có chỗ bị xới lên, có chỗ bị xe đi qua làm hằn rõ dấu bánh.

Nhưng ông Trọng vẫn đi.

Ông nói:
“Đường có đổi thì chân người vẫn phải quen.”

Năm 1971, có những buổi sáng con đường im lặng lạ thường. Không tiếng người, không tiếng xe, chỉ có gió thổi qua bụi cỏ hai bên.

Một cậu bé hỏi:

“Sau này con đường có biến mất không ông?”

Ông Trọng nhìn xa:

“Đường có thể bị che lại… nhưng không dễ mất.”

Năm 1972, có đoạn đường bị bom làm hư hỏng nhẹ. Người ta phải đi vòng qua ruộng.

Ông Trọng vẫn đi qua đoạn cũ.

Có người bảo:

“Nguy hiểm lắm ông!”

Ông đáp:

“Còn đi được là còn đường.”

Năm 1973, con đường được sửa tạm, nhưng không còn như cũ. Đất mới đổ lên, bằng phẳng hơn, nhưng dấu cũ vẫn còn bên dưới.

Ông Trọng đi qua, chậm lại một chút.

Không nói gì.

Năm 1974, có người đề nghị làm đường lớn, đổ bê tông, rộng hơn, thẳng hơn.

Ông nghe rồi chỉ nói:

“Đường mới thì tốt. Nhưng đường cũ không nên quên.”

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Con đường bắt đầu có nhiều người đi lại hơn. Trẻ con chạy trên đó, người lớn gánh hàng, xe cộ qua lại thường xuyên.

Một buổi chiều, người con trai ông Trọng từ xa trở về.

Anh đứng giữa con đường mới đã được mở rộng.

“Giờ khác rồi ba ha,” anh nói.

Ông gật đầu.

Anh hỏi:
“Còn nhớ đường cũ không?”

Ông nhìn xuống mặt đất:

“Nhớ chứ.”

“Có gì đâu mà nhớ?”

Ông trả lời:

“Vì dưới lớp đất mới này… vẫn là con đường đã từng đưa bao người đi qua những ngày không biết ngày mai sẽ ra sao.”

Anh im lặng.

Gió thổi qua mặt đường.

Bụi bay lên rồi tan.

Con đường bây giờ rộng hơn, sáng hơn, dễ đi hơn.

Nhưng trong ký ức của ông Trọng, vẫn còn một con đường cũ—hẹp hơn, gồ ghề hơn, nhưng đã từng là nơi con người bước đi cùng nhau qua những năm tháng không chắc chắn nhất.

Vì có những con đường không chỉ dẫn từ nơi này sang nơi khác,

mà còn giữ lại dấu chân của những năm tháng mà mỗi bước đi đều mang theo cả sự sống, sự chờ đợi, và hy vọng không bao giờ tắt hẳn.