Con Đường Không Có Tên Trên Bản Đồ
Tựa đề: Con Đường Không Có Tên Trên Bản Đồ
Năm 1969, trong thời chiến, có một con đường đất nhỏ nối từ làng ra khu rừng phía sau đồi. Trên bản đồ không ghi tên. Người trong làng cũng không gọi tên. Họ chỉ nói đơn giản:
“Đường ra rừng.”
Con đường ấy hẹp, hai bên là cỏ dại và những hàng cây thấp. Ban ngày đi còn thấy rõ dấu chân cũ. Ban đêm thì chỉ có ánh trăng và tiếng bước chân lẫn trong gió.
Anh Lực là người hay đi con đường đó.
Không phải vì thích, mà vì công việc.
Có lúc là mang thư. Có lúc là đưa tin. Có lúc chỉ là đi kiểm tra những dấu hiệu bất thường ngoài rìa làng.
Mỗi lần đi, anh đều dừng lại ở một khúc quanh.
Không ai biết vì sao.
Năm 1970, có người hỏi:
“Sao anh hay đứng ở đoạn đó?”
Anh chỉ đáp:
“Vì ở đó nghe được cả làng và rừng.”
Không ai hiểu rõ.
Nhưng cũng không ai hỏi thêm.
Năm 1971, chiến tranh khiến con đường ít người đi hơn. Cỏ mọc cao hơn. Có chỗ gần như bị che lấp.
Nhưng anh Lực vẫn đi.
Một đêm, trên đường ra rừng, anh gặp một người lính lạ.
Người đó hỏi:
“Đường này dẫn về đâu?”
Anh Lực đáp:
“Về làng.”
Người lính nhìn quanh:
“Không có biển chỉ đường à?”
Anh lắc đầu:
“Không cần.”
Người lính cười nhẹ:
“Không sợ lạc sao?”
Anh Lực nói:
“Lạc thì quay lại.”
Năm 1972, một trận bom gần rừng làm sạt một phần con đường. Có đoạn phải đi vòng qua bìa đất mới.
Người ta bảo:
“Bỏ con đường này đi.”
Nhưng anh Lực không bỏ.
Anh tự dọn lại lối đi, từng chút một.
Năm 1973, con đường dần ít dấu chân hơn. Nhưng vẫn còn.
Một lần, có người đồng đội hỏi anh:
“Nếu hết chiến tranh, anh còn đi đường này không?”
Anh Lực không trả lời ngay.
Rồi nói:
“Có thể không cần đi nữa.”
Người kia hỏi:
“Vậy sao còn giữ?”
Anh nhìn con đường phủ đầy cỏ:
“Vì nó đã từng là đường duy nhất để người ta biết mình còn quay về được.”
Năm 1975, chiến tranh kết thúc.
Làng yên bình trở lại. Những con đường mới được mở. Người ta không còn cần đi đường rừng nữa.
Con đường cũ dần bị quên đi.
Nhưng một buổi sáng, anh Lực quay lại.
Một mình.
Anh đứng ở đầu con đường đã phủ nhiều cỏ.
Không còn rõ lối như trước.
Nhưng anh vẫn nhận ra.
Có người hỏi:
“Đường này giờ còn đi được không?”
Anh đáp:
“Đi được.”
Người kia ngạc nhiên:
“Nhưng không còn ai đi nữa mà.”
Anh Lực nói:
“Không phải vì không còn ai đi… mà vì người ta đã đến nơi rồi.”
Anh bước vào con đường cũ.
Chậm rãi.
Không vội.
Cỏ nghiêng sang hai bên như nhường lối.
Con đường không còn tên.
Không còn trên bản đồ.
Nhưng vẫn ở đó.
Vì có những con đường không tồn tại để dẫn đi mãi,
mà để nhắc rằng đã từng có một thời, con người phải tìm đến nhau qua những lối đi rất nhỏ—để giữ lại một điều lớn hơn: sự trở về.



