Con đường không ngủ (1)

Quảng Trị là vùng đất từng bị chia cắt bởi sông Bến Hải. Nhưng cũng chính nơi ấy đã sinh ra một người lính dành cả cuộc đời để nối những con đường.

Đồng Sỹ Nguyên sinh năm 1923 tại Triệu Đông. Ông tham gia cách mạng từ rất sớm, bị địch bắt giam nhiều lần. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tiếp tục hoạt động trong quân đội.

Năm 1967, ông được giao nhiệm vụ Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn – lực lượng phụ trách tuyến chi viện chiến lược từ Bắc vào Nam.

Thời điểm đó, đường Trường Sơn là mục tiêu đánh phá ác liệt nhất của không quân Mỹ. Bom B52 rải thảm, chất độc hóa học hủy diệt rừng già, cầu đường bị đánh sập liên tục.

Trong một cuộc phỏng vấn sau này, ông từng nói đại ý rằng:
Nếu đường tắc một ngày, chiến trường miền Nam sẽ thiếu đạn, thiếu lương thực.

Vì thế, tuyến đường ấy không bao giờ được phép ngủ.

Dưới sự chỉ huy của Đồng Sỹ Nguyên, Bộ đội Trường Sơn chuyển từ thế phòng ngự sang thế chủ động: mở thêm đường nhánh, xây dựng hệ thống đường kín, tổ chức vận tải ban đêm, lập lực lượng phòng không bảo vệ tuyến.

Hàng vạn thanh niên xung phong, bộ đội, công nhân giao thông đã giữ cho mạch máu ấy luôn thông suốt.

Chiến thắng 30/4/1975 có sự đóng góp to lớn của tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn – nơi Đồng Sỹ Nguyên từng là người đứng đầu.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục giữ nhiều cương vị quan trọng trong Đảng và Nhà nước, trong đó có chức Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.

Nhưng với người dân Quảng Trị, ông trước hết là một người con của quê hương.

Mảnh đất từng chia cắt đất nước ấy đã sinh ra một con người dành cả cuộc đời để nối liền những con đường.

Bảo tồn câu chuyện về Đồng Sỹ Nguyên không chỉ là nhắc đến một vị tướng.
Đó là nhắc đến ý chí tổ chức, tầm nhìn chiến lược và tinh thần bền bỉ của một thế hệ.

Quảng Trị hôm nay không còn là giới tuyến.
Những con đường nối liền Bắc – Nam đã thành hình.

Và trong lịch sử của những con đường ấy, có dấu ấn của người con Triệu Đông.