CON ĐƯỜNG KHÔNG QUÊN
CON ĐƯỜNG KHÔNG QUÊN
Năm 1954, khi những cơn gió mùa hè bắt đầu thổi qua miền Bắc, khắp nơi lan truyền một cảm giác vừa hồi hộp vừa hy vọng. Những tin tức từ chiến trường Điện Biên Phủ dồn dập bay về từng làng quê, như những làn sóng nối tiếp nhau, mang theo khát vọng hòa bình của cả dân tộc.
Ở một vùng quê nhỏ nằm sát con đường mòn xuyên qua rừng, có một chàng trai tên Dũng.
Dũng không trực tiếp ra chiến trường, nhưng công việc của anh lại gắn liền với từng bước tiến của bộ đội. Anh là người dẫn đường — một “hoa tiêu trên đất liền”, thông thuộc từng lối đi, từng con dốc, từng khúc rẽ trong rừng.
“Đường này an toàn hơn, tránh được địch phục kích,” anh thường nói với các đơn vị hành quân.
Con đường mà Dũng dẫn không phải là con đường lớn.
Nó là những lối mòn nhỏ, có khi chỉ đủ cho một người đi, uốn lượn qua rừng cây, qua suối, qua những vùng hiểm trở. Nhưng chính những con đường ấy đã giúp bộ đội di chuyển bí mật, nhanh chóng và an toàn.
Dũng đã gắn bó với những con đường ấy từ nhỏ. Anh thuộc lòng từng gốc cây, từng tảng đá, như thể đó là một phần của mình.
Một buổi tối, khi trăng vừa lên, một đơn vị bộ đội dừng chân ở đầu làng.
Chỉ huy tìm đến Dũng:
“Chúng tôi cần đi gấp qua khu rừng phía trước. Cậu có thể dẫn đường không?”
Dũng gật đầu không do dự:
“Được.”
Anh mang theo một chiếc đèn nhỏ, nhưng không bật.
“Đi theo tôi. Đừng gây tiếng động.”
Đoàn người lặng lẽ tiến vào rừng.
Con đường tối.
Chỉ có ánh trăng yếu ớt lọt qua tán cây.
Dũng đi trước, từng bước chắc chắn.
Phía sau, những người lính bước theo.
Có lúc phải lội qua suối.
Có lúc phải trèo qua dốc.
Có đoạn, Dũng dừng lại, ra hiệu:
“Im lặng.”
Mọi người đứng yên.
Xa xa, có tiếng động lạ.
Một lúc sau, khi chắc chắn an toàn, anh mới tiếp tục.
Đêm ấy, đoàn quân đi suốt.
Khi trời gần sáng, họ ra khỏi rừng.
Chỉ huy bắt tay Dũng:
“Cảm ơn cậu. Nếu không có cậu, chúng tôi không thể đi nhanh thế này.”
Dũng chỉ cười:
“Đây là việc tôi nên làm.”
Những ngày sau đó, công việc của Dũng càng nhiều hơn. Nhiều đơn vị liên tục đi qua. Anh gần như không có thời gian nghỉ.
Mẹ anh lo lắng:
“Con đi nhiều thế, nhỡ có chuyện gì…”
Dũng trấn an:
“Không sao đâu mẹ. Con quen đường mà.”
Nhưng chính anh cũng hiểu, chiến tranh không có gì là chắc chắn.
Một lần, khi đang dẫn một đơn vị qua một đoạn rừng sâu, bất ngờ có tiếng súng nổ.
“Phục kích!”
Mọi người nhanh chóng tản ra.
Dũng kéo một người lính vào chỗ nấp.
Tim đập mạnh.
Anh nhìn xung quanh.
Con đường phía trước không còn an toàn.
Nếu quay lại, sẽ mất thời gian.
Nếu đi tiếp, có thể gặp nguy hiểm.
Chỉ trong một khoảnh khắc, Dũng quyết định.
“Đi theo tôi, có đường vòng!”
Anh dẫn đoàn rẽ sang một lối khác — con đường ít người biết.
Đường khó đi hơn.
Nhiều dốc.
Nhiều bụi rậm.
Nhưng an toàn.
Sau một thời gian dài, họ thoát khỏi khu vực nguy hiểm.
Không ai bị thương.
Chỉ huy nhìn Dũng:
“Cậu đã cứu cả đơn vị.”
Dũng lắc đầu:
“Tôi chỉ biết đường thôi.”
Năm 1954, tin chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội khắp nơi.
“Thắng rồi!”
“Chiến tranh sắp kết thúc rồi!”
Cả làng vỡ òa.
Dũng đứng giữa mọi người.
Anh mỉm cười.
Nhưng trong lòng anh, hiện lên những con đường.
Những đêm không ngủ.
Những lần đối mặt với hiểm nguy.
Và những người lính đã đi cùng anh.
Sau ngày hòa bình lập lại, Dũng không còn dẫn bộ đội nữa.
Anh trở lại cuộc sống bình thường.
Làm ruộng.
Giúp gia đình.
Nhưng con đường trong rừng vẫn còn đó.
Một lần, có người hỏi:
“Cậu có tiếc những ngày đã qua không?”
Dũng nhìn xa xăm:
“Không. Vì nếu quay lại, tôi vẫn sẽ đi con đường ấy.”
Nhiều năm sau, con đường mòn được mở rộng.
Trở thành đường lớn.
Xe cộ đi lại.
Không còn là lối nhỏ như xưa.
Nhưng với Dũng, mỗi bước chân trên con đường ấy vẫn mang theo ký ức.
Một buổi chiều, anh đi dọc con đường.
Gió thổi nhẹ.
Anh dừng lại ở một khúc quen thuộc.
Nơi ngày xưa, anh từng dẫn một đơn vị đi qua trong đêm tối.
Anh đứng lặng.
Nhắm mắt.
Như nghe lại tiếng bước chân năm nào.
Rồi anh mở mắt.
Nhìn con đường sáng rõ trước mặt.
Anh mỉm cười.
Bởi anh biết, con đường ấy không chỉ dẫn người đi qua chiến tranh.
Mà còn dẫn họ đến hòa bình.
