Con Đường Không Quên – Ký Ức Thời Chiến Của Cựu TNXP Xã Khánh Thiện

Ở xã Khánh Thiện, nơi những cánh đồng lúa trải dài đến tận chân núi, có một người cựu thanh niên xung phong mà ai cũng gọi bằng cái tên thân thuộc: bác Lâm. Mỗi chiều, khi nắng nhạt dần trên mái nhà ngói cũ, bác lại ngồi trước hiên, châm điếu thuốc và kể những câu chuyện của một thời mà cả làng chỉ nghe qua sách vở.Năm ấy, bác mới mười tám tuổi. Cái tuổi mà người ta còn mơ về những buổi chợ phiên, về ánh mắt của cô gái làng bên. Nhưng chiến tranh không cho phép ai sống trọn vẹn với tuổi trẻ. Bác xung phong lên đường, gia nhập lực lượng thanh niên xung phong, rời Khánh Thiện với một chiếc ba lô con con và lời dặn của mẹ: “Sống cho tử tế, con nhé.”Công việc của bác và đồng đội là mở đường, tải đạn, san lấp hố bom. Những con đường mòn xuyên rừng, ban ngày phủ đầy bụi đỏ, ban đêm sáng rực bởi pháo sáng và tiếng máy bay gầm rú. Có những hôm vừa lấp xong hố bom, chưa kịp nghỉ, bom lại dội xuống, đất đá tung lên như bão. Nhưng không ai bỏ vị trí. Họ hiểu rằng con đường ấy không chỉ là đất đá, mà là mạch sống của cả chiến trường.Bác kể về một đêm mưa rừng xối xả. Đơn vị nhận lệnh phải thông tuyến trước bình minh. Nước ngập đến đầu gối, bùn lầy níu chân, từng nhát cuốc nặng trĩu. Trong ánh đèn pin leo lét, bác thấy Thu – cô gái nhỏ nhất đội – vẫn cặm cụi xúc đất. Thu hay cười, giọng trong như tiếng suối. Vậy mà đêm ấy, khi tiếng bom bất ngờ rít xuống, Thu đã không kịp chạy. Sáng hôm sau, con đường vẫn thông, nhưng đội của bác mất đi một người.Bác dừng lại ở đó, ánh mắt xa xăm. “Chiến tranh là vậy,” bác nói khẽ, “lấy đi những điều đẹp nhất mà người ta chưa kịp giữ.”Sau này, khi hòa bình lập lại, bác trở về Khánh Thiện. Cánh đồng vẫn xanh, dòng sông vẫn chảy, nhưng trong lòng bác luôn có một khoảng lặng. Bác không nói nhiều về chiến công hay mất mát. Bác chỉ chăm ruộng, nuôi gà, và thỉnh thoảng kể chuyện cho lũ trẻ trong làng – những đứa sinh ra khi đất nước đã yên bình.Có lần, một đứa trẻ hỏi bác: “Bác có sợ không?”Bác cười hiền, đôi mắt hằn sâu dấu vết thời gian: “Có chứ. Ai mà không sợ. Nhưng khi đứng cạnh đồng đội, khi nghĩ đến quê nhà, tự nhiên thấy mình không được phép lùi.”Chiều xuống, tiếng loa làng vang lên bản tin quen thuộc. Lũ trẻ giải tán, chỉ còn lại bác Lâm và khoảng sân yên tĩnh. Gió từ cánh đồng thổi vào mang theo mùi lúa mới. Bác nhìn về phía xa, nơi con đường làng uốn lượn, như nối liền hiện tại với những năm tháng đã qua.Ở Khánh Thiện, người ta không chỉ nhớ đến bác như một cựu thanh niên xung phong, mà còn như một chứng nhân lặng lẽ của lịch sử – người đã đi qua chiến tranh để giữ lại cho thế hệ sau một điều giản dị: sự bình yên hôm nay không phải tự nhiên mà có.