CON ĐƯỜNG KHÔNG TÊN TRÊN BẢN ĐỒ
Một con đường Trường Sơn không có tên trên bản đồ quân sự, nhưng được đánh dấu bằng mồ hôi, máu và dấu chân của người lính.
Chúng tôi gọi đó là “đường”. Nhưng thực ra, nó không hề có tên. Không số hiệu. Không vẽ trên bản đồ. Chỉ là một lối mòn len giữa rừng già Trường Sơn, đủ cho một hàng người đi nối đuôi nhau, vai chạm lá, chân chạm bùn.
Con đường ấy không dành cho xe lớn, không dành cho những đoàn quân rầm rộ. Nó dành cho những người lặng lẽ đi trong đêm, mang theo gạo, đạn, thuốc men và cả sinh mệnh của tiền tuyến.
Tôi nhớ lần đầu đặt chân lên con đường ấy, trời tối như mực. Người đi trước chỉ nhìn thấy bóng lưng người đi sau qua ánh lân tinh mờ nhạt. Chúng tôi không được nói chuyện. Không được bật đèn. Mọi âm thanh đều có thể trở thành dấu hiệu cho máy bay địch.
Đường trơn. Trơn đến mức chỉ cần trượt chân là có thể lăn xuống khe sâu. Có đoạn, hai bên là vách đá, ở giữa chỉ vừa đủ đặt bàn chân. Người đi trước dò từng bước, người sau bám theo dấu chân còn ướt.
Không ai biết con đường này đã có bao nhiêu người đi qua. Cũng không ai đếm được bao nhiêu người đã ngã lại. Chỉ biết rằng, mỗi lần chúng tôi quay lại, con đường như thấp hơn một chút – vì đất đã lún xuống bởi dấu chân và mồ hôi.
Có đồng đội hỏi nhỏ:
“Đường này dẫn đi đâu?”
Người chỉ huy trả lời:
“Dẫn đến nơi cần mình.”
Con đường không tên ấy không xuất hiện trong sách lịch sử. Nhưng nếu không có nó, nhiều trận đánh đã không thể diễn ra, nhiều cánh quân đã không thể tới được vị trí tập kết.
Bây giờ, nhìn lại bản đồ, tôi không tìm thấy nó. Nhưng trong trí nhớ tôi, con đường ấy vẫn còn đó – dài, hẹp, tối và đầy dấu chân người lính.
