Con đường máu qua Trường Sơn

Đêm Trường Sơn đen đặc như mực.

Mây thấp sà xuống đỉnh núi, nuốt chửng mọi ánh sáng. Rừng già đứng im lìm, chỉ còn tiếng côn trùng rả rích và tiếng nước suối đập vào ghềnh đá vọng lên từ vực sâu. Trên con đường đất đỏ ngoằn ngoèo men sườn núi, từng chiếc xe tải phủ lá ngụy trang đang lầm lũi bò qua màn đêm.

Đó là tuyến đường vận tải sống còn.

Người ta gọi nó bằng nhiều cái tên: đường mòn, đường chiến lược, đường giải phóng. Nhưng với những người lính lái xe, công binh, thanh niên xung phong ngày đêm bám tuyến, họ gọi bằng cái tên giản dị hơn:

Con đường máu.

Vì từng mét đường đều thấm mồ hôi, nước mắt và máu của đồng đội.

Đại đội vận tải 7 vừa nhận lệnh đưa đoàn xe chở đạn vào chiến trường B3 trước bình minh. Địch đang tăng cường đánh phá, nếu chuyến hàng chậm, cả mặt trận sẽ thiếu đạn.

Người lái chiếc xe đầu là Dũng, hai mươi lăm tuổi, quê Nam Định. Anh có đôi vai rộng, gương mặt rắn rỏi và nụ cười hiền. Trên cabin, anh dán tấm ảnh mẹ già và cô em gái nhỏ.

Phụ xe là Cường, mới hai mươi, lần đầu đi tuyến lửa.

Cường nhìn màn đêm dày đặc phía trước, nuốt khan:

— Anh Dũng… nghe nói đoạn ni bom dữ lắm hả?

Dũng châm điếu thuốc, cười:

— Không dữ thì đâu gọi Trường Sơn.

— Em… hơi run.

— Run là còn biết sợ. Biết sợ mới sống lâu.

Nói rồi anh gài số. Chiếc xe rùng mình lao tới.

Phía sau, mười hai chiếc xe khác nối đuôi trong bóng tối.

Qua nửa đêm, đoàn xe tới tọa độ “Cửa Tử” — đoạn cua gấp nằm giữa hai vách núi dựng đứng, ngày nào cũng bị máy bay đánh phá.

Mặt đường nham nhở hố bom vừa lấp tạm. Bùn đất trơn như mỡ. Chỉ cần trượt bánh là lao xuống vực.

Dũng ghì vô lăng:

— Cường, xuống soi đường!

Cường nhảy xuống, cầm đèn pin bịt kín bằng giẻ chỉ chừa khe sáng nhỏ. Cậu đi lùi trước đầu xe, chân lún ngập bùn.

Từng mét, từng mét một.

Đột nhiên, từ xa vang lên tiếng ù ù quen thuộc.

Máy bay.

Tiếng còi báo động ở trạm gác rú lên xé rừng.

— Tắt máy! Ngụy trang!

Nhưng đã muộn.

Pháo sáng phụt mở trên đầu, treo lơ lửng như mặt trời trắng. Cả con đường phơi trần giữa núi rừng.

Rồi bom trút xuống.

Mặt đất chấn động dữ dội. Đất đá tung mù. Một chiếc xe phía sau bốc cháy rừng rực. Tiếng người la hét lẫn trong tiếng nổ long trời.

Dũng lao khỏi cabin, kéo Cường chúi xuống rãnh đất.

Một loạt bom khác xé ngang triền núi. Cây rừng gãy đổ ầm ầm.

Cường run bần bật:

— Em chết mất anh ơi…

Dũng quát:

— Chưa tới lượt!

Khi máy bay rút, con đường tan hoang.

Ba chiếc xe cháy đen. Hai xe sa xuống mép vực. Đoạn cua bị khoét thành hố bom sâu hoắm.

Tiểu đội công binh và thanh niên xung phong từ các hầm lao ra ngay lập tức. Những cô gái gầy nhỏ vác cuốc xẻng, vai trần lấm bùn, chạy vào giữa khói bom như chạy vào chợ.

Một cô gái hét lớn:

— Xe còn sống thì cứu người trước!

Dũng cùng mọi người cạy cabin chiếc xe cháy. Tài xế bên trong bị kẹt chân, máu chảy đầm đìa. Họ kéo được anh ra thì anh chỉ kịp nói:

— Hàng… giữ hàng…

Rồi ngất lịm.

Không ai nghỉ tay.

Người lấp hố bom. Người kéo xe mắc lầy. Người chuyển đạn sang xe còn chạy được.

Một cô thanh niên xung phong tên Hòa đang xúc đất thì mảnh bom chậm bất ngờ nổ gần đó. Cô ngã quỵ.

Mọi người chạy tới.

Máu thấm đỏ vai áo xanh.

Hòa nghiến răng:

— Kệ em… lấp đường trước đã…

Rồi cô gượng đứng dậy cầm xẻng tiếp tục làm.

Cường nhìn cảnh ấy, cổ họng nghẹn cứng.

Cậu hiểu vì sao người ta gọi đây là con đường máu.

Gần ba giờ sáng, đường tạm thông.

Chỉ còn chín chiếc xe tiếp tục được.

Dũng nổ máy. Cabin rung lên khàn đặc.

Anh quay sang Cường:

— Lên xe!

Cường không nói gì, chỉ gật đầu thật mạnh. Trong mắt cậu, nỗi sợ đã biến thành thứ gì khác.

Đoàn xe lại lăn bánh qua đoạn đường còn bốc khói.

Những người ở lại đứng bên vệ đường vẫy tay, mặt đen nhẻm vì đất thuốc súng.

Cô Hòa ôm vai bị thương, vẫn cười:

— Đi nhanh lên! Tụi tui còn ngủ!

Dũng bấm còi dài đáp lại.

Tiếng còi vang vọng núi rừng như lời chào của những người cùng đi qua cái chết.

Trời hửng sáng khi đoàn xe tới điểm giao hàng.

Những thùng đạn được chuyền tay xuống kho dã chiến. Các chiến sĩ pháo binh reo lên như bắt được vàng.

Chỉ huy bắt tay Dũng thật chặt:

— Các đồng chí đến kịp giờ nổ súng.

Dũng mỉm cười mệt mỏi, bàn tay rớm máu vì đêm qua kéo sắt nóng.

Anh quay nhìn con đường phía sau, nơi mây trắng đang phủ lên những dãy núi trùng điệp.

Ở đó còn những hố bom chưa lấp.

Còn những chiếc xe cháy dở.

Còn những người vừa ngã xuống mà tên chưa kịp ghi.

Nhưng con đường vẫn sống.

Vẫn mở về phía Nam.

Nhiều năm sau chiến tranh, khách du lịch đi trên đường Hồ Chí Minh phẳng lì giữa đại ngàn xanh ngắt. Họ ngắm núi non, chụp ảnh, nghe gió rừng hát qua cửa kính.

Ít ai biết dưới lớp nhựa êm ấy từng là đất đỏ lẫn máu người.

Ít ai nghe được trong tiếng gió hôm nay còn vọng tiếng cuốc xẻng đêm xưa, tiếng động cơ khàn đặc, tiếng bom rền và tiếng còi xe thúc giục.

Con đường ấy đã đi qua chiến tranh.

Và đi qua bằng máu.