“Con đường mòn trên lưng mẹ” – chuyện kể của bà Trần Thị Hường, Nghệ An (thời chống Pháp)

Tôi tên là Trần Thị Hường, hồi đó mới 17 tuổi, người xã Nam Kim, Nam Đàn, Nghệ An.
Nhà tôi ở ngay tuyến đường dân công tải gạo cho chiến dịch Điện Biên Phủ.
Lúc đó, quân Pháp đánh dữ lắm, xe tải không vào được, chỉ có dân công – đa phần là phụ nữ và thanh niên – gùi gạo, đạn, thuốc men vượt rừng, leo dốc, băng suối.

Tôi nhớ rõ, mỗi bao gạo nặng gần 30 ký, mà phải gùi qua đèo Pha Đin, con đèo dài, dốc và đầy bom đạn.
Có lần, bom nổ gần quá, đất đá đổ xuống, cả đội phải nằm rạp xuống, rồi lại gượng dậy, gạo không được rơi, đạn không được ướt.
Mấy chị em vẫn hát nhỏ:

“Dù cho bom nổ đèo cao,
Gạo ta vẫn đến chiến hào Điện Biên.”

Tôi còn nhớ, có cô bạn cùng đi tên là Lan, nhỏ người, yếu sức, nhưng nhất quyết không bỏ gùi. Khi bị thương do mảnh bom, cô chỉ nói:

“Để tôi nghỉ tí, rồi gùi tiếp, bộ đội còn chờ cơm.”
Nhưng cô không qua khỏi. Mọi người đặt cô nằm bên đường, phủ lá rừng lên, rồi tiếp tục đi, vì chiến dịch không thể dừng.

Hôm Điện Biên Phủ chiến thắng, chúng tôi ôm nhau khóc.
Cả con đường rừng rợp tiếng reo, không ai nghĩ mình từng suýt chết bao lần.
Bây giờ già rồi, tôi vẫn nhớ tiếng bước chân của dân công năm ấy – tiếng bước chân đánh đổ đế quốc, làm nên lịch sử.