Con đường Nam tiến mở từ những cơ sở trong dân

Năm 1943, việc nối căn cứ Cao Bằng với miền xuôi trở nên khẩn trương. Võ Nguyên Giáp được giao phụ trách công tác Nam tiến. Con đường phải hình thành từ những cơ sở quần chúng, để khi bị khủng bố, liên lạc cách mạng vẫn có thể tiếp tục.

Từ Nguyên Bình, các đội đi qua Ngân Sơn, Chợ Rã rồi xuống Chợ Đồn. Mỗi chặng đường gắn với việc vận động người dân, gây dựng hội cứu quốc, lựa chọn và huấn luyện cán bộ. Theo hồi ký được Báo Cao Bằng trích dẫn, các tổ nữ xung phong có lúc đi trước làm công tác phụ vận, tạo cơ sở để cán bộ tiếp tục mở rộng phong trào.

Ở phía Nam, Cứu quốc quân cũng tiến về phía Bắc. Cuối cùng, những người phụ trách hai hướng gặp nhau tại Nghĩa Tá, Chợ Đồn. Võ Nguyên Giáp trao đổi với Chu Văn Tấn về kinh nghiệm gây dựng cơ sở, tình hình Bắc Sơn, Võ Nhai và mối liên lạc với Trung ương ở miền xuôi. Những tuyến vốn được gây dựng từ hai phía đã nối lại.

Cuộc gặp giữa rừng khép lại một chặng công tác nhiều tháng. Điều được đánh thông là đường liên lạc và một chuỗi cơ sở cách mạng có người dân che chở. Sau này, khi nhắc đến Nam tiến, Đại tướng kể cả chuyện cán bộ gặp nhau, trao đổi tình hình và cùng nghỉ dưới những tán rừng. Con đường lớn được tạo nên từ rất nhiều cuộc vận động nhỏ ở bản làng.