Con Đường San Lấp Hố Bom – Những Bước Chân Không Ngại Hy Sinh
(Bài viết hưởng ứng Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa”, được tổng hợp từ các tư liệu lịch sử và hồi ức của lực lượng thanh niên xung phong trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.)
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để bảo đảm tuyến đường vận tải luôn thông suốt phục vụ chiến trường miền Nam, hàng vạn thanh niên xung phong đã ngày đêm bám trụ trên những cung đường bom đạn. Giữa tiếng máy bay gầm rú và những trận ném bom ác liệt, họ lặng lẽ san lấp hố bom, sửa đường và mở lối cho đoàn xe tiếp tục tiến về phía trước. Những con đường năm ấy đã in dấu biết bao mồ hôi, nước mắt và cả sự hy sinh của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa.
Ngày ấy, các tuyến đường vận tải trên Trường Sơn và nhiều khu vực trọng điểm thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay địch. Chỉ sau một trận bom, mặt đường có thể xuất hiện hàng chục hố sâu, cầu cống bị phá hủy và cây cối ngổn ngang chắn lối đi. Nếu đường bị tê liệt quá lâu, việc vận chuyển lương thực, thuốc men và vũ khí vào chiến trường sẽ gặp nhiều khó khăn.
Vì vậy, ngay sau mỗi trận bom, lực lượng thanh niên xung phong lập tức có mặt để sửa đường. Dù khói bom còn chưa tan hết, những chàng trai, cô gái tuổi mười tám đôi mươi đã mang cuốc xẻng lao vào san lấp hố bom để xe có thể tiếp tục lưu thông trong đêm.
Trong ký ức của nhiều cựu thanh niên xung phong, công việc nguy hiểm nhất là làm đường vào ban đêm. Ban ngày máy bay địch thường xuyên trinh sát và ném bom, nên phần lớn việc sửa đường được thực hiện lúc trời tối. Dưới ánh đèn pin nhỏ hoặc ánh trăng mờ, mọi người khẩn trương đào đất, khiêng đá và lấp từng hố bom giữa tiếng động cơ máy bay vọng từ xa.
Có những đêm vừa san lấp xong một đoạn đường thì bom lại tiếp tục dội xuống. Mọi người phải nhanh chóng trú ẩn rồi lại quay ra làm tiếp ngay khi trận bom kết thúc. Không ai muốn để tuyến đường bị gián đoạn quá lâu vì phía trước còn biết bao đơn vị đang chờ tiếp tế.
Nhiều nữ thanh niên xung phong khi ấy tuổi đời còn rất trẻ. Có người vừa rời ghế nhà trường đã xung phong lên tuyến lửa phục vụ chiến trường. Dù gian khổ và hiểm nguy luôn cận kề, họ vẫn giữ tinh thần lạc quan, động viên nhau hoàn thành nhiệm vụ.
Trong ký ức của đồng đội, hình ảnh những cô gái đội nón lá, vai khoác cuốc xẻng chạy ra mặt đường sau tiếng bom đã trở thành biểu tượng đẹp của tuổi trẻ Việt Nam thời chiến. Giữa khói bụi và đất đá ngổn ngang, họ vẫn cất cao tiếng hát để quên đi mệt nhọc và nỗi sợ hãi.
Có những hôm mưa lớn kéo dài khiến đất đá sạt lở, việc sửa đường càng thêm vất vả. Bùn đất bám đầy quần áo, đôi chân lún sâu xuống mặt đường nhưng mọi người vẫn cố gắng làm việc xuyên đêm để kịp cho đoàn xe qua trước khi trời sáng.
Không ít người đã hy sinh khi đang san lấp hố bom hoặc cứu đồng đội giữa trận đánh phá. Có những thanh niên xung phong mãi mãi nằm lại nơi tuyến lửa khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần giữ vững mạch máu giao thông của chiến trường trong những năm tháng ác liệt nhất.
Nhiều cựu chiến binh sau này kể rằng điều khiến họ xúc động nhất là khoảnh khắc đoàn xe vận tải an toàn đi qua đoạn đường vừa được sửa xong. Nhìn ánh đèn xe nối dài giữa đêm tối, mọi người cảm thấy mọi gian khổ và hiểm nguy đều trở nên xứng đáng.
Sau ngày đất nước thống nhất, nhiều con đường năm xưa đã được mở rộng và trở nên nhộn nhịp hơn. Nhưng dưới những tuyến đường hiện đại hôm nay vẫn còn đó dấu tích của những hố bom cũ và ký ức về những con người từng ngã xuống để giữ cho con đường không bao giờ bị cắt đứt.
Ngày nay, khi được sống trong hòa bình, thế hệ trẻ càng thêm hiểu và trân trọng những hy sinh của lực lượng thanh niên xung phong năm xưa. Họ không trực tiếp cầm súng chiến đấu nơi tuyến đầu, nhưng chính những đôi tay san lấp hố bom giữa mưa bom bão đạn đã góp phần làm nên thắng lợi của dân tộc.
Câu chuyện về những con đường san lấp hố bom là minh chứng cho tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường và lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam trong thời kỳ hoa lửa. Những bước chân năm ấy tuy lặng thầm nhưng đã góp phần viết nên trang sử hào hùng của dân tộc.
