“Con đường sau lưng”

Bác Hải kể, những năm hành quân trong rừng Trường Sơn, có một điều gần như thành thói quen: không ai quay đầu lại.

Không phải vì không nhớ,
mà vì nếu quay lại… sẽ thấy con đường mình vừa đi qua dài đến mức chùn bước.

Ngày đó, đường không có tên. Chỉ là những lối mòn xuyên rừng, hết dốc lại đến suối, hết suối lại leo lên những triền đất trơn trượt. Ba lô nặng trĩu, chân phồng rộp, có hôm đi từ khi trời chưa sáng đến lúc trời tối mịt, vẫn chưa thấy điểm dừng.

Ai cũng mệt.
Nhưng không ai nói.

Mỗi người chỉ lặng lẽ bước theo người phía trước.

Có một lần, giữa một con dốc dài, bác Hải thấy chân mình như không còn nhấc nổi nữa. Hơi thở nặng dần, lồng ngực như bị bó lại. Bác dừng lại vài giây… rồi theo phản xạ, quay đầu nhìn lại phía sau.

Và chính lúc đó, bác sững lại.

Phía sau là rừng nối rừng. Những con dốc vừa đi qua như kéo dài vô tận, uốn lượn khuất dần trong sương. Con đường nhỏ bé đến mức tưởng như chỉ cần lạc bước là mất dấu ngay.

Bác đứng im.

Lần đầu tiên, bác thấy rõ… mình đã đi xa đến thế nào.

Nhưng thay vì thấy nhẹ lòng, bác lại thấy nặng hơn.

Vì quãng đường phía sau đã dài như vậy… thì phía trước, còn bao xa nữa?

Đúng lúc đó, một bàn tay đặt nhẹ lên vai bác.

Người đồng đội phía sau, mồ hôi còn ướt đẫm trán, chỉ nói một câu rất ngắn:

“Nhìn phía trước thôi.”

Không phải mệnh lệnh.
Cũng không phải lời động viên lớn lao.

Chỉ là một câu nói bình thường… nhưng đúng lúc.

Bác quay lại.
Con dốc phía trước vẫn còn dài.

Nhưng lần này, bác không nhìn phía sau nữa.

Chỉ cúi đầu, bước tiếp.

Bác Hải nói, sau này, khi chiến tranh đã qua, cuộc sống có những lúc cũng mệt mỏi như những con dốc năm xưa. Có lúc muốn dừng lại, có lúc muốn nhìn lại tất cả những gì đã qua.

Nhưng rồi bác lại nhớ đến câu nói đó.

Có những chặng đường, nếu cứ nhìn lại quá nhiều,
mình sẽ không còn đủ sức để đi tiếp.

Và đôi khi, điều giúp con người ta vượt qua không phải là biết mình đã đi được bao xa…

mà là dám bước thêm một bước nữa, về phía trước.