CON ĐƯỜNG THANH NIÊN XUNG PHONG

Năm 1970, khi vừa tròn 19 tuổi, Vũ Văn Thành viết đơn tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong phục vụ chiến trường Tây Nguyên.

Ngày chia tay gia đình, mẹ ông gói cho con trai vài nắm cơm muối mè và dặn:

"Đi thì phải cố gắng hoàn thành nhiệm vụ, nhớ giữ gìn sức khỏe để ngày chiến thắng trở về."

Mang theo lời dặn ấy, ông cùng hàng trăm thanh niên lên đường.

Sau nhiều ngày hành quân, đơn vị đến một khu rừng thuộc phía Tây tỉnh Kon Tum. Nhiệm vụ của họ là mở mới và sửa chữa tuyến đường vận tải để xe chở lương thực, vũ khí có thể đi qua.

Công việc vô cùng gian khổ.

Ban ngày, máy bay địch thường xuyên trinh sát và ném bom nên đơn vị phải ẩn nấp trong rừng. Chỉ khi màn đêm buông xuống, mọi người mới bắt đầu làm việc.

Dưới ánh đèn dầu được che kín bằng lá cây, hàng trăm thanh niên xung phong dùng cuốc, xẻng, xà beng đào đất, phá đá.

Không có máy móc hiện đại.

Mọi việc đều dựa vào sức người.

Có những đoạn đường phải đào xuyên qua sườn núi đá.

Có những khúc phải lấp đầy những hố bom sâu hàng mét.

Mỗi người làm việc liên tục từ chiều tối đến gần sáng.

Khi trời hửng sáng, tất cả lại nhanh chóng rút vào rừng trú ẩn.

Ông Thành nhớ nhất một đêm tháng 8 năm 1971.

Sau một trận mưa lớn kéo dài nhiều giờ, một đoạn đường vừa hoàn thành bất ngờ bị sạt lở nghiêm trọng.

Nếu không khắc phục ngay, đoàn xe vận tải dự kiến đi qua vào sáng hôm sau sẽ bị đình trệ.

Nhận lệnh khẩn cấp, toàn đơn vị lập tức lên đường.

Trong ánh đèn pin yếu ớt, mọi người đội mưa xúc từng gầu đất, khiêng từng tảng đá.

Bùn đất ngập đến đầu gối.

Quần áo ai cũng ướt sũng.

Nhiều người kiệt sức nhưng không ai bỏ cuộc.

Khoảng nửa đêm, một tiếng nổ lớn vang lên.

Máy bay địch bất ngờ xuất hiện và thả bom xuống khu vực gần tuyến đường.

Mặt đất rung chuyển dữ dội.

Đất đá văng tung tóe.

Cả đơn vị lập tức lao xuống giao thông hào.

Sau đợt ném bom, nhiều đoạn đường vừa sửa xong lại bị phá hỏng.

Không ai bảo ai, tất cả lại tiếp tục công việc.

Ông Thành kể:

"Lúc đó ai cũng mệt, cũng sợ, nhưng nghĩ đến những đoàn xe chở đạn, chở gạo đang chờ phía sau, chúng tôi lại đứng lên làm tiếp."

Gần sáng, tuyến đường cơ bản được khôi phục.

Khi đoàn xe vận tải đầu tiên lăn bánh qua đoạn đường vừa sửa xong, mọi người đứng nép bên vệ đường vỗ tay reo mừng.

Niềm vui ấy khiến mọi mệt nhọc tan biến.

Trong đơn vị có một người bạn rất thân của ông tên là Nguyễn Văn Hòa.

Hai người cùng tuổi, cùng tham gia thanh niên xung phong và luôn sát cánh bên nhau.

Một lần đang san lấp hố bom, Hòa không may bị mảnh bom còn sót lại phát nổ gây thương tích nặng.

Dù được đồng đội đưa đi cấp cứu nhưng anh đã không qua khỏi.

Sự hy sinh của người bạn khiến ông Thành đau đớn suốt nhiều năm.

Ông kể:

"Hòa mất khi mới hai mươi tuổi. Trước hôm đó, cậu ấy còn nói với tôi rằng sau chiến tranh sẽ về quê cưới vợ và làm nghề giáo viên."

Từ đó, mỗi lần cầm cuốc mở đường, ông lại tự nhủ phải cố gắng làm thay phần việc của người bạn đã ngã xuống.

Những năm tháng tiếp theo, đơn vị của ông tiếp tục mở hàng chục kilômét đường mới, sửa chữa hàng trăm điểm bị bom phá.

Nhờ những con đường ấy, hàng nghìn tấn lương thực, thuốc men và vũ khí đã được vận chuyển an toàn đến chiến trường.

Ngày đất nước hoàn toàn giải phóng năm 1975, ông Thành cùng đồng đội ôm chầm lấy nhau giữa khu rừng Tây Nguyên.

Nhiều người bật khóc.

Không phải vì gian khổ.

Mà vì nhớ những đồng đội đã mãi mãi nằm lại bên những con đường năm ấy.

Ký ức còn mãi

Năm tháng trôi qua, những con đường đất đỏ năm xưa nay đã được trải nhựa khang trang.

Mỗi lần trở lại Tây Nguyên, ông Thành thường đứng lặng rất lâu bên những cung đường mà mình từng góp sức xây dựng.

Ông nói:

"Người ta nhìn thấy con đường hôm nay, nhưng ít ai biết dưới mỗi mét đường là biết bao mồ hôi, nước mắt và cả máu của những thanh niên xung phong tuổi mười tám, đôi mươi."

Trong ngôi nhà nhỏ của mình, ông vẫn lưu giữ chiếc cuốc đã sứt mẻ phần lưỡi. Đó là kỷ vật gắn liền với những năm tháng tuổi trẻ đầy gian khổ nhưng vô cùng tự hào.