Con đường trở về qua ký ức
Ông Vũ Văn Minh, cựu chiến binh quê tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, sinh ra trong một gia đình làm nghề nông bên bờ sông Hồng. Tuổi thơ của ông gắn với những buổi chăn trâu, gặt lúa và ước mơ giản dị về một cuộc sống yên bình. Nhưng chiến tranh đã gọi tên thế hệ của ông. Năm 1965, vừa tròn mười tám tuổi, ông gác lại ước mơ riêng, xung phong nhập ngũ.
Ông được biên chế vào một đơn vị công binh – lực lượng thầm lặng nhưng vô cùng nguy hiểm. Nhiệm vụ của họ là mở đường, rà phá bom mìn, bảo đảm giao thông cho bộ đội hành quân và vận chuyển vũ khí. Mỗi bước đi đều có thể là bước cuối cùng. Bom nổ chậm, mìn sát thương, đạn pháo còn sót lại rình rập từng ngày.
Những năm trên chiến trường, ông Vũ Văn Minh chứng kiến không ít mất mát. Có lần, trong khi rà phá một bãi mìn để mở đường cho đoàn xe qua trọng điểm, một đồng đội trẻ tuổi trúng mìn hy sinh ngay trước mắt ông. Khoảnh khắc ấy ám ảnh ông suốt đời. Ông từng nói:
“Chúng tôi không sợ chết, chỉ sợ con đường không kịp thông.”
Trong một nhiệm vụ năm 1971, ông Minh bị sức ép bom làm chấn thương tai và ngất lịm. Khi tỉnh lại, ông mới biết mình đã được đồng đội cõng ra khỏi khu vực nguy hiểm trong đêm mưa rừng. Tình đồng đội giữa bom đạn chính là sức mạnh giúp họ vượt qua mọi nỗi sợ hãi.
Ngày đất nước thống nhất, ông Vũ Văn Minh phục viên trở về quê hương Phú Thọ. Cuộc sống thời hậu chiến không hề dễ dàng. Di chứng chiến tranh khiến ông thường xuyên đau đầu, ù tai, sức khỏe giảm sút. Kinh tế gia đình khó khăn, ruộng vườn bỏ hoang nhiều năm. Nhưng người lính năm xưa không cho phép mình gục ngã.
Ông bắt tay vào khai hoang, trồng lúa, nuôi lợn, nuôi gà, từng bước gây dựng lại cuộc sống. Không chỉ lo cho gia đình, ông còn tích cực tham gia Hội Cựu chiến binh, vận động bà con cùng nhau sửa đường làng, xây cầu nhỏ qua suối, giúp đỡ những gia đình khó khăn hơn mình.
Đặc biệt, với ký ức nghề công binh, ông luôn trăn trở về sự an toàn của trẻ em trong làng. Nhiều năm liền, ông cùng lực lượng chức năng và Hội Cựu chiến binh tuyên truyền phòng tránh bom mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh, nhắc nhở người dân không tự ý đào bới, khai thác phế liệu.
Mỗi khi được mời nói chuyện tại trường học, ông không kể nhiều về chiến công, mà kể về những con đường được mở bằng mồ hôi và máu. Ông nhẹ nhàng nói với học sinh:
“Con đường các cháu đi đến trường hôm nay bằng phẳng, là vì ngày xưa có những con đường phải đi qua bom đạn.”
Giờ đây, khi mái tóc đã bạc, bước chân đã chậm, ông Vũ Văn Minh vẫn giữ thói quen dậy sớm, quét dọn ngõ xóm, chăm sóc vườn cây và thắp hương tưởng nhớ đồng đội mỗi dịp 27/7. Với ông, con đường trở về không chỉ là con đường làng, mà là hành trình đi qua ký ức, đi qua mất mát để giữ gìn hòa bình.
Cuộc đời ông là hình ảnh lặng lẽ nhưng bền bỉ của cựu chiến binh tỉnh Phú Thọ – những người không ồn ào kể công, nhưng âm thầm làm nên những giá trị bền vững cho quê hương và thế hệ mai sau.
