Con đường Trường Sơn – Một quyết định cho tiền tuyến lớn

Sau Hiệp định Genève năm 1954, miền Bắc được giải phóng nhưng đất nước vẫn tạm thời bị chia cắt. Cách mạng Việt Nam bước vào một giai đoạn mới, trong đó miền Bắc vừa xây dựng, vừa trở thành hậu phương của cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam và thống nhất đất nước.

Để đáp ứng yêu cầu của chiến trường, một tuyến vận tải chiến lược xuyên Trường Sơn được hình thành. Từ những con đường ban đầu dành cho người đi bộ và vận chuyển bằng thô sơ, tuyến đường từng bước được mở rộng, phát triển thành hệ thống đường bộ, đường sông và các tuyến vận chuyển kết nối nhiều chiến trường. Đây trở thành một trong những tuyến chi viện quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Trong quá trình lãnh đạo quân đội, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặc biệt quan tâm đến việc bảo đảm lực lượng và vật chất cho chiến trường miền Nam. Theo tư liệu của Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng đã đề xuất với Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc mở tuyến đường chiến lược Trường Sơn – Đường 559 nhằm tăng cường chi viện cho tiền tuyến.

Con đường Trường Sơn không chỉ là một tuyến giao thông. Trong điều kiện chiến tranh ngày càng ác liệt, lực lượng vận tải phải vừa mở đường, vừa bảo đảm giao thông, vừa tổ chức vận chuyển người và hàng hóa qua những địa bàn hiểm trở. Hệ thống đường ngày càng được mở rộng, tạo nên mạng lưới chi viện từ miền Bắc vào các chiến trường.

Sự phát triển của tuyến chi viện chiến lược gắn liền với quá trình phát triển của chiến tranh nhân dân. Bộ đội Trường Sơn, thanh niên xung phong, dân công và nhiều lực lượng khác đã tham gia mở đường, giữ đường và vận chuyển. Những con đường ấy được hình thành trong điều kiện bom đạn đánh phá liên tục, nhưng vẫn từng bước được nối dài về phía Nam.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trên cương vị người đứng đầu quân đội, cùng Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương tiếp tục chỉ đạo xây dựng lực lượng, bảo đảm hậu cần và tổ chức chiến đấu trên nhiều chiến trường. Trong những năm chống Mỹ, ông giữ cương vị Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1955 đến năm 1980 và tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn.

Đến những năm cuối của cuộc kháng chiến, hệ thống chi viện chiến lược Trường Sơn đã trở thành một mạng lưới có quy mô lớn, phục vụ yêu cầu vận chuyển lực lượng và vật chất cho các chiến trường. Đây là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tạo nên thế và lực để quân dân ta tiến tới những thắng lợi quyết định trong những năm 1973–1975.

Nhìn lại chặng đường ấy, dấu ấn của Võ Nguyên Giáp không chỉ nằm ở những trận đánh trực tiếp trên chiến trường. Đó còn là quá trình xây dựng một quân đội có khả năng tổ chức chiến tranh trên quy mô lớn, gắn chiến đấu với hậu cần, giao thông và xây dựng lực lượng. Con đường Trường Sơn vì thế trở thành một phần quan trọng trong câu chuyện về cuộc đời hoạt động quân sự của Đại tướng và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc