Con đường Trường Sơn người lính xã Vân Bán - Hoàng Văn Ích

Tôi tên là Hoàng Văn Ích, sinh năm 1950, người Gò Cây Vải của xã Vân Bán. Năm nay tôi đã hơn bảy mươi, nhưng mỗi khi nghe tiếng xe tải chạy qua đồi Ngòi Đòng hay tiếng gió thổi xạc xào qua những triền rừng sau làng, tôi lại như nghe thấy nhịp chân hành quân năm xưa… khi tôi cùng đồng đội bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1968, cuộc chiến ở miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt. Xã Vân Bán liên tục tiễn con em lên đường. Tôi khi ấy mới tròn 18 tuổi, nghe tin xã tuyển quân, liền xin bố mẹ cho tình nguyện nhập ngũ. Mẹ tôi nghe vậy chỉ đứng lặng một hồi. Đến lúc tiễn tôi ra đầu làng, bà nắm tay tôi thật chặt, nói nhỏ: “Con đi mạnh giỏi. Nhớ là người Vân Bán phải sống cho đáng, mà nếu phải chết, cũng phải chết cho đúng đường.” Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng chiến trường. Tôi được biên chế vào Đại đội vận tải chiến dịch, làm nhiệm vụ vận chuyển hàng qua tuyến đường Trường Sơn.

Trường Sơn khắc nghiệt hơn tôi tưởng. Không phải chỉ là bom đạn địch, mà còn là sốt rét, đói, cây rừng, dốc đá và những đêm mưa dầm tưởng như bầu trời đổ sập xuống. Tôi được phân công lái xe tải chở đạn và lương thực. Có hôm chúng tôi phải chạy cả đêm, tắt đèn, men theo những vách núi hiểm trở. Máy bay Mỹ bay rít qua đầu, thả pháo sáng trắng như ban ngày. Chỉ cần sơ ý một chút là xe lao xuống vực. Có lần, đoàn xe của chúng tôi bị máy bay F-105 bắn phá đúng đoạn cua dốc. Chiếc xe đi trước trúng bom, bốc cháy dữ dội. Tôi và mấy anh em lao xuống kéo đồng đội ra nhưng không kịp… Đêm ấy, ai cũng lặng, chỉ nghe tiếng gió thổi se sắt qua những tán rừng già. Tôi tự nhủ: “Phải sống để hoàn thành thay phần của những người đã ngã xuống.”

Năm 1971, đơn vị tôi tham gia Tổng vận chuyển chiến lược phục vụ cho chiến dịch Đường 9 – Nam Lào. Mỗi chuyến hàng là cả tính mạng của bộ đội ngoài mặt trận. Chúng tôi thường xuyên phải chạy xe xuyên rừng, lội suối, thậm chí dùng bè kéo xe qua sông khi cầu bị bom phá hỏng. Có những đêm, mưa lớn quá, nước suối dâng ngập, tôi và đồng đội phải trải áo mưa che thùng xe, rồi dùng dây tời kéo từng mét một để chiếc xe không bị nước cuốn.

Đôi khi, chỉ một câu động viên nhỏ giữa rừng sâu cũng khiến chúng tôi mạnh mẽ hơn. Tôi còn nhớ anh Lập, người cùng quê Phú Thọ, hay nói: “Ích ơi, còn sống là còn chở hàng. Còn chở hàng là còn đánh được Mỹ.” Chính câu nói ấy đã giúp tôi vượt qua nhiều lần tưởng như không còn sức.

Ngày 30/4/1975, nghe tin giải phóng Sài Gòn, cả đơn vị ôm nhau mà khóc. Tôi bàng hoàng – cuộc chiến mà tôi sống chết gần bảy năm trời đã kết thúc. Tôi có thể trở về quê, về với triền đê Vân Bán, với dòng nước trong ở đầm Một, với tiếng gọi của mẹ tôi. Tôi xuất ngũ năm 1976. Khi đặt chân về đến làng, tôi nhìn thấy mẹ tôi đứng trước ngõ, mắt nhòa vì xúc động. Bà khẽ sờ lên gương mặt tôi: “Thế là con tao còn sống… sống mà trở về. Tôi không giấu được nước mắt.

Sau ngày trở về, tôi tham gia công tác xã, rồi làm Chi hội trưởng Hội Cựu chiến binh. Tôi giờ già rồi, chân cũng run, mắt cũng mờ. Nhưng mỗi khi nhìn thấy những thanh niên xã Vân Bán khoác trên mình màu xanh áo đoàn, tôi lại thấy bóng dáng của chính mình ngày trước. Tôi mong các cháu nhớ: Công sức của thế hệ cha anh không phải để tự hào suông, mà để các cháu sống tốt, sống có trách nhiệm, sống xứng đáng.