CON ĐƯỜNG TỰ HÀO

Mai từng là thanh niên xung phong ở một vùng núi đá khắc nghiệt, nơi con đường mòn xuyên rừng không chỉ là lối đi mà còn là mạch sống nối những bản làng với thế giới bên ngoài. Những năm tháng ấy, cô gái trẻ với mái tóc cắt ngắn và đôi mắt lúc nào cũng ánh lên sự kiên cường đã quen với việc gùi đá, san đường, và cả những đêm thức trắng canh giữ tuyến đường vừa mở.

Chiến tranh qua đi, con đường Mai từng góp sức giờ đã trở thành quốc lộ. Xe cộ chạy qua ầm ầm, ít ai biết dưới lớp nhựa phẳng lì kia là mồ hôi, là máu, là tuổi xuân của bao người như cô. Mai trở về làng, mang theo một vết thương ở chân và cả những ký ức không dễ gọi tên.

Người ta bảo Mai ít nói. Thực ra, cô chỉ không biết bắt đầu từ đâu. Những câu chuyện về rừng sâu, về đồng đội, về những lần suýt không trở về… chúng giống như những viên đá lớn trong lòng, không thể dễ dàng nhấc lên.

Mỗi buổi chiều, Mai thường ngồi trước hiên nhà, nhìn về phía con đường cũ. Lũ trẻ trong làng thích tụ tập quanh cô, tò mò hỏi: “Ngày xưa cô làm gì ở trên núi vậy?”

Mai chỉ cười, xoa đầu chúng:“Cô làm đường để tụi con được đi học đấy.”

Một ngày nọ, có đoàn khách ghé qua làng. Họ muốn tìm hiểu về lịch sử con đường. Khi biết Mai từng là thanh niên xung phong, họ ngỏ ý muốn nghe cô kể lại. Ban đầu, Mai từ chối. Nhưng rồi, nhìn ánh mắt háo hức của lũ trẻ và sự trân trọng của những người xa lạ, cô gật đầu.

Cô kể chậm rãi, như thể từng lời đều phải đi qua một quãng đường dài từ ký ức đến hiện tại. Cô kể về những người bạn đã nằm lại, về những cơn mưa rừng xối xả, về niềm vui nhỏ bé khi hoàn thành một đoạn đường. Không ai nói gì, chỉ có tiếng gió chiều và đôi lúc là tiếng nấc khẽ.

Khi câu chuyện kết thúc, một người trong đoàn hỏi:“Cô có bao giờ hối tiếc không?”

Mai nhìn xa xăm, rồi lắc đầu:“Không. Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ đi con đường ấy. Vì nếu không có chúng tôi ngày đó, sẽ không có con đường này hôm nay.”

Tối hôm đó, lần đầu tiên sau nhiều năm, Mai ngủ một giấc thật sâu. Những viên đá trong lòng dường như đã nhẹ đi. Và sáng hôm sau, khi ánh nắng chiếu lên con đường trước nhà, Mai bước ra, chống gậy nhưng dáng đi vẫn vững vàng.

Con đường vẫn ở đó, nhưng giờ đây, nó không chỉ là ký ức — mà còn là niềm tự hào lặng lẽ của một đời người.