CON ĐƯỜNG TUỔI TRẺ

Có những con đường được đo bằng chiều dài.

Có những con đường được ghi dấu bằng những cột mốc của thời gian.

Nhưng cũng có những con đường được đo bằng tuổi trẻ, niềm tin và sự cống hiến.

Con đường ấy có thể không bằng phẳng, không trải đầy hoa, nhưng mỗi bước chân đi qua đều để lại một câu chuyện.

Đó là con đường tuổi trẻ.

Ngày ấy, chúng tôi cũng từng có một tuổi trẻ như bao người.

Chúng tôi từng mơ về một mái nhà nhỏ, một công việc ổn định, một gia đình bình yên. Có những chàng trai vừa rời ghế nhà trường, những cô gái còn mang theo mái tóc dài và nụ cười trong trẻo.

Rồi chiến tranh đến.

Tiếng gọi của quê hương vang lên.

Chúng tôi khoác ba lô, mặc màu áo xanh và bước ra khỏi cánh cổng làng.

Mẹ đứng tiễn tôi dưới hàng cây trước ngõ.

Mẹ chỉ nói:

“Con đi cố giữ gìn sức khỏe. Khi nào đất nước hòa bình thì trở về.”

Tôi ôm mẹ.

“Con sẽ về.”

Ngày ấy, tôi nói câu ấy bằng tất cả niềm tin của một chàng trai tuổi đôi mươi.

Tôi không biết con đường phía trước sẽ dài đến đâu.

Cũng không biết trên con đường ấy, có bao nhiêu người bạn sẽ mãi mãi không thể trở về

Những ngày tháng chiến trường gian khổ hơn chúng tôi tưởng.

Có những cung đường phải đi qua trong đêm.

Có những ngày mưa rừng kéo dài.

Có những lúc đôi chân mỏi rã rời, nhưng công việc vẫn phải tiếp tục.

Chúng tôi cùng nhau mở đường, vận chuyển lương thực, chăm sóc thương binh và làm những công việc mà quê hương lúc ấy cần.

Mỗi người một hoàn cảnh.

Nhưng khi khoác lên mình màu áo của tuổi trẻ, chúng tôi trở thành đồng đội.

Một củ khoai được chia đôi.

Một ngụm nước được nhường nhau.

Một lá thư từ quê nhà trở thành niềm vui cho cả nhóm.

Những đêm hiếm hoi được nghỉ, chúng tôi thường ngồi bên nhau kể chuyện tương lai.

Người muốn về làm ruộng.

Người muốn xây nhà cho mẹ.

Người muốn cưới cô gái đang chờ ở quê.

Còn tôi chỉ mong một ngày được trở về, bước qua cánh cổng nhà và nghe mẹ gọi:

“Con về rồi đấy à?”

Những ước mơ khi ấy thật giản dị.

Nhưng chính những ước mơ giản dị ấy đã giúp chúng tôi có thêm sức mạnh để bước tiếp.

Trên con đường ấy, có những người đã đi cùng chúng tôi một đoạn rất dài.

Rồi họ dừng lại.

Một người bạn tên Bình từng nói với tôi:

“Sau này hòa bình, chúng mình cùng về nhé.”

Tôi cười:

“Nhất định.”

Nhưng Bình đã không thể thực hiện lời hẹn ấy.

Anh nằm lại khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ngày nhận tin, chúng tôi lặng đi.

Không ai muốn tin rằng người vừa hôm qua còn ngồi bên mình, kể chuyện quê hương, hôm nay đã trở thành một cái tên trong ký ức.

Chúng tôi đau.

Nhưng rồi vẫn phải bước tiếp.

Bởi phía trước còn nhiệm vụ.

Bởi phía sau còn quê hương.

Và bởi chúng tôi hiểu rằng mỗi bước chân của mình lúc ấy đều mang theo cả phần của những người đã nằm lại.

Rồi chiến tranh kết thúc.

Những người còn sống trở về.

Có người trở về trong vòng tay mẹ.

Có người trở về với những vết thương.

Có người trở về và bắt đầu một gia đình mới.

Nhưng cũng có những người chỉ trở về trong những tấm ảnh được đặt trang trọng trên bàn thờ.

Ngày tôi về, mẹ đã già.

Mái tóc mẹ bạc nhiều hơn.

Tôi đứng trước cổng:

“Mẹ ơi!”

Mẹ nhìn tôi thật lâu.

Rồi bà bước đến ôm lấy tôi.

Không ai nói gì.

Nhưng tôi hiểu, suốt những năm tháng ấy, mẹ đã chờ ngày này.

Tôi đã trở về.

Nhưng những người bạn của tôi thì không.

Sau chiến tranh, con đường tuổi trẻ vẫn chưa kết thúc.

Chúng tôi lại bắt đầu một hành trình khác.

Không còn tiếng bom.

Không còn những cuộc hành quân trong đêm.

Nhưng quê hương còn nghèo.

Những con đường cần được mở.

Những cánh đồng cần được khai phá.

Những ngôi trường cần được dựng lại.

Chúng tôi lại xắn tay áo.

Lại làm việc.

Lại bước đi.

Bởi chúng tôi hiểu rằng:

Bảo vệ Tổ quốc trong chiến tranh là trách nhiệm. Xây dựng Tổ quốc trong hòa bình cũng là trách nhiệm.

Tuổi trẻ không chỉ được đo bằng những năm tháng đã sống.

Tuổi trẻ được đo bằng những gì mình đã làm cho quê hương

Nhiều năm sau, tôi trở lại con đường năm xưa.

Tôi gần như không nhận ra nơi ấy.

Con đường cũ đã rộng hơn.

Những hàng cây đã xanh tốt.

Những ngôi nhà mới mọc lên.

Trẻ em cắp sách đến trường.

Tôi đứng bên đường thật lâu.

Trong ký ức, tôi vẫn nhìn thấy những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi năm nào đang bước đi.

Họ còn rất trẻ.

Họ chưa biết cuộc đời phía trước sẽ thế nào.

Nhưng họ biết một điều:

Quê hương cần họ.

Và họ đã đi.

Một nhóm đoàn viên trẻ đi ngang qua.

Một bạn dừng lại hỏi:

“Bác ơi, ngày trước bác từng đi qua con đường này ạ?”

Tôi gật đầu.

“Ừ. Ngày trước đường chưa được như bây giờ đâu.”

Bạn ấy nhìn con đường rồi hỏi:

“Ngày ấy các bác có mệt không?”

Tôi cười:

“Có chứ.”

“Thế sao các bác vẫn đi?”

Tôi nhìn những gương mặt trẻ trước mắt.

“Vì chúng bác biết mình đang đi vì điều gì.”

Tôi chỉ về phía quê hương đang đổi thay.

“Ngày ấy, chúng bác đi để giữ lấy quê hương. Hôm nay, các cháu hãy đi để xây dựng quê hương.”

Các bạn trẻ im lặng.

Tôi nhìn màu áo xanh của họ và bỗng thấy một phần tuổi trẻ của mình trở về.

Chiều hôm đó, tôi đến nghĩa trang liệt sĩ.

Trước những phần mộ đồng đội, tôi đặt một bó hoa.

Tôi khẽ nói:

“Chúng tôi vẫn đi tiếp.”

Gió nhẹ thổi qua hàng cây.

Tôi tin những người nằm lại sẽ hiểu.

Con đường mà chúng tôi đi năm ấy chưa bao giờ kết thúc.

Nó chỉ chuyển từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ngày trước, con đường ấy được viết bằng lòng dũng cảm và sự hy sinh.

Ngày hôm nay, con đường ấy được viết bằng tri thức, trách nhiệm, sáng tạo và khát vọng cống hiến.

Tuổi trẻ chỉ đến một lần.

Có thể sau này chúng ta sẽ có nhiều tiền hơn, nhiều kinh nghiệm hơn, nhiều cơ hội hơn.

Nhưng sẽ không bao giờ có lại những năm tháng mà mình còn đủ trẻ để dám ước mơ thật lớn, dám bước đi thật xa và dám cống hiến mà không tính toán.

Vì vậy, hãy sống sao cho tuổi trẻ của mình không chỉ là những ngày tháng đã trôi qua.

Hãy để tuổi trẻ trở thành một con đường.

Trên con đường ấy có ước mơ để theo đuổi, trách nhiệm để gánh vác, quê hương để yêu thương và những điều tốt đẹp để trao đi.

Thế hệ trước đã đi qua con đường của chiến tranh để mở ra con đường hòa bình.

Thế hệ hôm nay đang đứng trước một con đường mới – con đường của hội nhập, sáng tạo và phát triển.

Mỗi người trẻ hãy bước đi bằng chính đôi chân của mình.

Đừng sợ con đường dài.

Đừng ngại những khó khăn.

Bởi mỗi bước chân có ích hôm nay đều có thể trở thành một phần của tương lai ngày mai.

Con đường tuổi trẻ không chỉ dẫn chúng ta đến tương lai.

Chính những bước chân của tuổi trẻ sẽ tạo nên con đường cho quê hương, đất nước.

Và khi một ngày tóc đã bạc, ngoảnh lại phía sau, điều đáng tự hào nhất có lẽ không phải là ta đã đi được bao xa…

Mà là:

Trên con đường tuổi trẻ ấy, ta đã sống hết mình, đã cống hiến và đã để lại điều gì tốt đẹp cho quê hương.