CON ĐƯỜNG VẬN CHUYỂN

Người viết nhận ra rằng chiến tranh không chỉ có tiếng súng hay những trận đánh căng thẳng. Với những người lính như bác Nguyễn Văn Phúc, có những nhiệm vụ thầm lặng nhưng vô cùng gian khổ, đó là những chuyến vận chuyển lương thực và quân nhu giữa rừng sâu biên giới. Bác kể rằng trong quân ngũ, những chuyến tải hàng là công việc quen thuộc của đơn vị. “Có thời gian đi vận chuyển còn nhiều hơn chiến đấu,” bác cười hiền. Những năm làm nhiệm vụ tại chiến trường Campuchia, đường sá vô cùng khó khăn. Xe cơ giới không thể vào sâu trong rừng nên phần lớn lương thực, thuốc men và đạn dược đều phải vận chuyển bằng sức người. “Mỗi người mang cả chục ký trên vai,” bác nhớ lại. Người viết hình dung đoàn lính trẻ lặng lẽ bước giữa những cánh rừng khộp khô cháy, vai đeo ba lô nặng trĩu dưới cái nắng khắc nghiệt của mùa khô biên giới. Bác kể rằng mùa khô ở chiến trường Tây Nam rất nóng. “Nắng như đổ lửa,” bác nói.
“Đi một lúc là mồ hôi ướt đẫm áo.” Đất đỏ bazan bốc bụi mù trời mỗi khi đoàn quân di chuyển. Có những đoạn đường dài hàng chục cây số không có bóng cây lớn để nghỉ chân. “Miệng khô khốc mà phải tiết kiệm nước,” bác kể. Điều khó khăn nhất trong những chuyến vận chuyển không chỉ là sức nặng của hàng hóa mà còn là sự mệt mỏi kéo dài. “Đi liên tục nhiều giờ liền,” bác nói.
“Vai đau rát vì dây ba lô.” Người viết cảm nhận rõ sự gian lao mà thế hệ người lính năm ấy đã trải qua nơi chiến trường xa xôi. Một kỷ niệm khiến bác nhớ mãi xảy ra vào mùa khô năm 1986. Hôm ấy đơn vị bác nhận nhiệm vụ vận chuyển lương thực đến một chốt đóng quân nằm sâu trong rừng biên giới. “Từ sáng sớm đã xuất phát,” bác kể. Mỗi chiến sĩ phải mang theo gạo, thuốc men và quân nhu đủ cho nhiều ngày. Đường đi xa, lại phải tranh thủ hoàn thành trước khi trời tối. “Ba lô hôm ấy nặng kinh khủng,” bác cười nhẹ. Người viết hình dung những người lính trẻ cúi người bước trên con đường bụi đỏ giữa cái nắng gay gắt của miền biên giới. Khoảng giữa trưa, nhiệt độ ngoài trời tăng rất cao. Không khí nóng hầm hập khiến ai cũng mệt lả. “Có đồng chí say nắng phải dừng lại nghỉ,” bác kể. Nhưng nhiệm vụ không cho phép chậm trễ quá lâu. Sau ít phút nghỉ dưới bóng cây thưa, cả đoàn lại tiếp tục lên đường. “Không ai bỏ cuộc,” bác nói chắc giọng. Bác kể rằng điều giúp mọi người vượt qua gian khổ chính là tinh thần động viên lẫn nhau. “Người đi trước quay lại kéo người phía sau,” bác nhớ lại. Có chiến sĩ còn tự nguyện mang giúp đồng đội phần hàng nặng hơn khi thấy bạn quá mệt. “Ngày ấy sống tình cảm lắm,” bác xúc động nói. Người viết hiểu rằng chính tình đồng đội đã trở thành nguồn sức mạnh lớn lao giúp những người lính vượt qua chiến tranh. Đến gần chiều, đoàn vận chuyển phải đi qua một đoạn suối cạn đầy đá sắc nhọn. “Nhiều người chân phồng rộp hết,” bác kể. Đôi dép cao su mòn vẹt vì hành quân khiến bước chân càng thêm đau buốt. Nhưng không ai dừng lại. Bác kể rằng có lúc mệt quá, bác chỉ biết cúi đầu bước tiếp từng bước một. “Tôi nghĩ đến gia đình ngoài quê để cố gắng,” bác nói nhỏ. Người viết cảm nhận được nghị lực bền bỉ của người lính năm ấy qua từng lời kể chân thật. Khi trời bắt đầu nhá nhem tối, đoàn vận chuyển cuối cùng cũng đến được chốt đóng quân. “Anh em ở đó mừng lắm,” bác cười. Nhìn những bao gạo, thuốc men được chuyển đến an toàn, ai cũng thấy mọi mệt nhọc tan biến. “Lúc ấy chỉ thấy vui vì hoàn thành nhiệm vụ,” bác kể. Đêm hôm đó, cả đơn vị nghỉ lại giữa rừng. Sau bữa cơm đơn sơ, mọi người ngồi bên nhau kể chuyện quê hương và động viên nhau tiếp tục cố gắng. Người viết hình dung ánh lửa nhỏ bập bùng soi lên những gương mặt sạm nắng của những người lính trẻ tuổi đôi mươi. Giữa chiến tranh khốc liệt, họ vẫn giữ trong tim sự lạc quan và niềm tin vào ngày mai hòa bình. Bác Phúc kể rằng sau này khi trở về quê hương Hoằng Tiến, mỗi lần lao động vất vả ngoài biển hay gặp khó khăn trong cuộc sống, bác lại nhớ đến những con đường vận chuyển năm xưa. “Đi qua chiến tranh rồi thì thấy khó khăn nào cũng vượt được,” bác cười hiền. Những năm tháng gian khổ ấy không chỉ rèn luyện sức chịu đựng mà còn dạy bác biết quý trọng cuộc sống bình yên hôm nay. Đến giờ, bác vẫn giữ đôi dép cao su cũ đã theo mình qua nhiều chặng đường hành quân trong chiếc hòm gỗ nhỏ. “Mòn hết rồi nhưng tôi không bỏ,” bác nói. Người viết hiểu rằng đó không chỉ là một kỷ vật quân ngũ mà còn là chứng nhân cho cả một thời tuổi trẻ đầy hy sinh và tự hào. Chiều muộn trên quê biển Hoằng Tiến, tiếng sóng vẫn rì rào như nhắc nhớ về những năm tháng xa xưa. Người lính già ngồi lặng trước hiên nhà, ánh mắt xa xăm như đang nhìn lại con đường bụi đỏ giữa mùa khô biên giới năm nào. Cuối câu chuyện, bác Nguyễn Văn Phúc chậm rãi nói: “Tuổi trẻ chúng tôi đi qua chiến tranh bằng những bước chân không mỏi. Gian khổ thật, nhưng chưa bao giờ thấy hối tiếc vì đã khoác lên mình màu áo lính.”