CON ĐƯỜNG VỀ LÀNG

CON ĐƯỜNG VỀ LÀNG

Năm ấy, ở một ngôi làng nhỏ bên chân núi, có một ông lão tên Ba.

Ông sống một mình trong căn nhà mái ngói cũ.

Vợ ông mất đã lâu.

Người con trai duy nhất của ông là Tùng, đã lên đường từ khi còn rất trẻ.

Ngày Tùng đi, ông Ba không tiễn con ra tận đầu làng.

Ông chỉ đứng trước hiên nhà, sửa lại chiếc ba lô trên vai con.

— Mang đủ áo chưa?

— Đủ rồi cha.

— Thuốc men?

— Có rồi.

Ông Ba im lặng một lúc rồi hỏi:

— Có nhớ đường về không?

Tùng bật cười.

— Đường về nhà thì con nhớ cả đời.

Ông Ba quay mặt đi.

Ông không muốn con nhìn thấy mắt mình đỏ.

Trước khi bước đi, Tùng ôm cha.

— Cha chờ con nhé.

Ông Ba vỗ vai con.

— Đi đi. Khi nào xong việc thì về.

Tùng đi được một đoạn, quay lại vẫy tay.

Ông Ba vẫn đứng đó.

Những tháng đầu tiên, Tùng thường gửi thư về.

Thư nào cũng chỉ vài dòng.

“Cha nhớ giữ sức khỏe.”

“Con vẫn khỏe.”

“Ở nhà mùa này lúa có tốt không?”

“Con nhớ món cá kho của cha.”

Ông Ba không biết đọc chữ.

Mỗi khi nhận được thư, ông lại mang sang nhờ cô giáo trong làng đọc giúp.

Có lần cô giáo đọc xong, ông hỏi:

— Nó có nói bao giờ về không?

Cô giáo lắc đầu.

— Không ạ.

Ông Ba gật gù.

— Thế là được.

Rồi ông cẩn thận cất lá thư vào chiếc hộp gỗ.

Ngày nào ông cũng mở ra xem.

Dù chẳng tự đọc được.

Một mùa đông, thư của Tùng thưa dần.

Một tháng không có.

Hai tháng không có.

Ba tháng.

Ông Ba vẫn không hỏi ai.

Mỗi buổi chiều, ông chống gậy ra đầu làng.

Ông ngồi bên gốc đa.

Người trong làng thấy vậy thường hỏi:

— Bác chờ ai đấy?

Ông cười:

— Chờ thằng con.

— Nó có báo ngày về đâu.

— Không báo mới phải chờ.

Người ta cười.

Ông cũng cười.

Nhưng chiều nào ông cũng ngồi đó.

Một ngày mưa lớn, có một người lính trẻ tìm đến nhà ông.

Anh đứng trước cổng rất lâu.

Ông Ba nhìn thấy.

— Cậu tìm ai?

Người lính cúi đầu.

— Cháu tìm bác Ba.

Ông chống gậy bước ra.

— Tôi đây.

Người lính lấy từ trong túi một chiếc khăn.

— Cháu là đồng đội của anh Tùng.

Ông Ba nhìn chiếc khăn.

Bàn tay ông run lên.

— Nó đâu?

Người lính không trả lời.

Ông Ba hiểu.

Nhưng ông vẫn hỏi:

— Nó có nhắn gì không?

Người lính gật đầu.

— Có ạ.

— Nó nói gì?

Người lính nghẹn giọng:

— Anh Tùng nói... nếu có dịp về quê, hãy thay anh nói với cha rằng anh vẫn nhớ con đường về nhà.

Ông Ba ngồi xuống bậc cửa.

Ông nhìn ra con đường trước nhà.

Mưa vẫn rơi.

Một lúc lâu sau, ông hỏi:

— Nó có sợ không?

Người lính im lặng.

Rồi nói:

— Có ạ.

Ông Ba gật đầu.

— Biết sợ mà vẫn đi... mới là con tôi.

Từ ngày ấy, ông Ba vẫn giữ thói quen ra đầu làng.

Nhưng ông không còn ngồi chờ con nữa.

Ông ngồi nhìn người qua lại.

Những người trẻ đi làm xa.

Những đứa trẻ đến trường.

Những người mẹ đón con.

Một hôm, cô giáo hỏi:

— Bác không nhớ anh Tùng sao?

Ông Ba mỉm cười.

— Nhớ chứ.

— Vậy sao bác không buồn?

Ông nhìn con đường làng.

— Buồn thì nó cũng không về được.

Rồi ông nói:

— Tôi chỉ nghĩ, nếu nó còn sống, chắc nó muốn quê mình bình yên.

Nhiều năm trôi qua.

Con đường đất ngày nào được làm thành đường bê tông.

Ngôi trường làng được xây mới.

Những đứa trẻ ngày xưa đã trở thành người lớn.

Ông Ba cũng già đi rất nhiều.

Một buổi sáng, ông nhận được một tin vui.

Làng có một cây cầu mới bắc qua sông.

Người ta đặt tên cây cầu là Cầu Bình Yên.

Ông Ba chống gậy đến xem.

Trên cây cầu, một đoàn học sinh đang đứng nghe thầy cô kể chuyện về những năm tháng ngày trước.

Một cậu bé hỏi:

— Ông ơi, ngày xưa ông có con đi bộ đội à?

Ông Ba gật đầu.

— Có.

— Bác ấy có trở về không?

Ông Ba nhìn dòng sông.

— Không.

Cậu bé cúi đầu.

— Ông có buồn không?

Ông Ba cười.

— Có.

Rồi ông chỉ về phía cây cầu.

— Nhưng cháu thấy cây cầu này không?

— Dạ thấy.

— Ngày trước con tôi cũng từng mơ về một ngày quê mình có những cây cầu, những ngôi trường và trẻ con được đi học trong yên bình.

Cậu bé nhìn ông.

— Vậy ước mơ của bác ấy thành thật rồi hả ông?

Ông Ba mỉm cười.

— Ừ.

— Thành thật rồi.

Chiều hôm đó, ông Ba trở về nhà.

Ông mở chiếc hộp gỗ cũ.

Bên trong vẫn còn những lá thư của Tùng.

Ông lấy lá thư đầu tiên ra.

Đó là lá thư đã cũ nhất.

Cô giáo ngày xưa từng đọc cho ông nghe:

“Cha nhớ giữ sức khỏe.

Con sẽ về.

Đường về nhà con nhớ lắm.”

Ông Ba khẽ cười.

Ông không còn mong người con trai bước qua cánh cổng nữa.

Bởi ông hiểu rằng Tùng đã trở về theo một cách khác.

Anh trở về trong con đường làng.

Trong cây cầu mới.

Trong tiếng trẻ con đến trường.

Trong những mùa lúa chín.

Và trong sự bình yên mà cha anh vẫn nhìn thấy mỗi ngày.

Năm ấy, trước khi mất, ông Ba nhờ người làng đưa mình ra đầu con đường.

Ông ngồi dưới gốc đa.

Nắng chiều trải dài trên mặt đất.

Ông nhìn con đường lần cuối.

Rồi khẽ nói:

— Tùng à...

— Cha vẫn nhớ đường về của con.

Ông mỉm cười.

— Nhưng bây giờ cha không cần chờ nữa.

Gió thổi qua hàng cây.

Một chiếc lá rơi xuống vai ông.

Con đường phía trước vẫn dài.

Nhưng nó không còn là con đường của chia ly.

Nó là con đường của những người trở về.

Những người trở về bằng ký ức.

Bằng tình yêu.

Bằng những điều tốt đẹp họ đã để lại cho quê hương.

Và ở đâu đó trong ký ức của một ngôi làng nhỏ, người ta vẫn nhớ về một chàng trai tên Tùng.

Một người từng nói:

“Đường về nhà thì con nhớ cả đời.”

Và quả thật, anh đã không quên.

Bởi dù không thể trở về bằng bước chân,

anh vẫn tìm được đường về trong lòng quê hương.