CON HÙM XÁM VÀ KHÚC TRÁNG CA TRÊN ĐƯỜNG SỐ 4
một người anh hùng với biệt danh "Con hùm xám đường số 4" – một huyền thoại từ thời kháng chiến chống Pháp, người đã khiến các sĩ quan cao cấp nhất của quân đội Pháp phải ngả mũ kính trọng về cả tài năng lẫn đức độ.
CON HÙM XÁM VÀ KHÚC TRÁNG CA TRÊN ĐƯỜNG SỐ 4
Nguồn trích dẫn ấn phẩm:
Ấn phẩm chính: Đặng Văn Việt - Con hùm xám đường số 4 (Hồi ký) – NXB Quân đội Nhân dân. Đây là những ghi chép trực tiếp từ cuộc đời binh nghiệp lừng lẫy của ông.
Ấn phẩm bổ trợ: Chiến thắng Biên giới Thu - Đông 1950 – Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, NXB Chính trị Quốc gia.
Tư liệu báo chí: Các bài phỏng vấn và tư liệu về Trung đoàn 174 (Trung đoàn Cao - Bắc - Lạng) trên báo Quân đội Nhân dân.
Trên những cung đường đèo heo hút, vắt vẻo qua những vách đá dựng đứng của vùng Đông Bắc những năm 1947 - 1950, cái tên Đặng Văn Việt đã trở thành một nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với các đoàn xe vận tải và binh đoàn lính Lê dương Pháp. Người ta gọi ông là "Con hùm xám đường số 4", một vị chỉ huy trẻ tuổi, hào hoa nhưng sở hữu lối đánh xuất quỷ nhập thần, khiến cho cung đường huyết mạch nối liền các tỉnh biên giới trở thành "con đường chết" đối với quân viễn chinh.
Ông Việt vốn xuất thân từ một gia đình danh gia vọng tộc, là con trai của Thượng thư bộ Lại triều đình Huế Đặng Văn Hướng. Thế nhưng, rũ bỏ áo gấm lụa là, ông đi theo tiếng gọi của non sông, đem kiến thức quân sự tự học và tư duy chiến thuật nhạy bén vào những trận đánh phục kích đỉnh cao. Dưới sự chỉ huy của ông, Trung đoàn 174 đã biến những đoạn đường quanh co, hiểm trở thành những cái bẫy khổng lồ.
Ông tưởng tượng xem, giữa đại ngàn Cao Bằng, Lạng Sơn, khi đoàn xe địch hành quân trong sự canh phòng cẩn mật, thì bỗng nhiên từ những bụi rậm, hốc đá, các chiến sĩ ta xông ra như những bóng ma. Đặng Văn Việt không đánh theo kiểu dàn hàng ngang đối mặt, ông đánh vào đầu, khóa đuôi, rồi chia cắt đội hình địch ra từng mảng để tiêu diệt. Có những trận đánh, ông chỉ huy bộ đội chiếm lĩnh điểm cao, rồi dùng những tảng đá lớn lăn xuống đè bẹp xe tăng và xe bọc thép của địch, tiết kiệm từng viên đạn quý giá cho những trận đánh lớn hơn.
Đỉnh cao của huyền thoại "Hùm xám" là trong chiến dịch Biên giới năm 1950. Chính ông là người trực tiếp chỉ huy trận đánh tiêu diệt và bắt sống hai binh đoàn tinh nhuệ của Pháp là Charton và Lepage. Chứng kiến sự mưu lược và cách hành xử nhân văn của ông đối với tù binh, chính đại tá Charton sau này đã phải thốt lên rằng: "Đặng Văn Việt là một đối thủ xứng tầm, một vị chỉ huy tài ba mà chúng tôi hết sức nể phục".
Nhưng cái hay ở người anh hùng này không chỉ là tài cầm quân, mà còn là cái tâm thế thong dong của một người nghệ sĩ chiến trường. Sau những trận đánh ác liệt, người ta vẫn thấy ông ngồi bên suối, chỉnh đốn trang phục, phong thái lịch thiệp như một công tử Hà thành, rồi lại lặng lẽ cùng đồng đội hành quân qua những cánh rừng rậm rạp. Ông sống và chiến đấu với một niềm tin sắt đá rằng: chính nghĩa nhất định thắng bạo tàn.
Câu chuyện về "Con hùm xám" Đặng Văn Việt đã khép lại một chương oanh liệt trên đường số 4, nhưng tinh thần và nghệ thuật quân sự của ông thì vẫn còn nguyên giá trị, là niềm tự hào của bao thế hệ chiến sĩ pháo binh và bộ binh sau này.
Kể về những người như cụ Việt, tôi thấy tự hào về cái trí tuệ của người Việt mình lắm ông ạ. Vừa giỏi, vừa nhân văn, đúng chất một quân đội từ nhân dân mà ra.
