Con hy sinh, Mẹ thay con nuôi đàn cháu nhỏ

BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG TRẦN THỊ NĂM

Sinh năm: 1888 Quê quán: Bình Định

Trú quán: Bảo An, Tp. Phan Rang - Tháp Chàm

Có con độc nhất liệt sĩ: Nguyễn Văn Thám

Theo lời hướng dẫn của đồng chí Nguyễn Thị Chút – Chủ tịch UBND phường Bảo An, Tp. Phan Rang-Tháp Chàm, chúng tôi đến thăm nơi thờ tự Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Năm tại gia đình bà Trần Thị Anh, 63 tuổi gọi Mẹ Năm là bà nội chồng. Di ảnh của Mẹ Năm được phụng thờ trang trọng bên tấm bằng danh hiệu Bà Mẹ VNAH do Chủ tịch nước truy tặng và tấm bằng Tổ quốc ghi công người con trai độc nhất của Mẹ là liệt sĩ Nguyễn Văn Thám cán bộ công an thị xã Phan Rang-Tháp Chàm hy sinh vào ngày 17-6-1946 tại khu vực Tháp Chàm thuộc phường Đô Vinh.

Trò chuyện với chúng tôi về cuộc đời của Mẹ Trần Thị Năm và tấm gương hy sinh cao cả vì sự nghiệp giải phóng dân tộc của liệt sĩ Nguyễn Văn Thám, bà Bùi Thị Báu, 85 tuổi ở phường Bảo An nói: - Khi tôi 9-10 tuổi đã thấy vợ chồng Mẹ Nối (tên thường gọi của Mẹ Năm) dắt anh Thám từ Bình Định vào phường Bảo An lập nghiệp. Khi ấy, anh Thám khoảng 14-15 tuổi. Mẹ Nối có vóc dáng khỏe mạnh, tính tình hiền lành, chịu thương chịu khó làm lụng nuôi con. Mẹ có nghề làm nem chả gia truyền đem từ Bình Định vào làm chả bán cho các quán ăn ở Tháp Chàm. Mẹ khéo tay, cẩn thận nên nem chả do Mẹ Nối làm ra bán rất đắt. Anh Thám được Mẹ cho học chữ rồi học nghề hớt tóc. Năm hai mươi tuổi, anh ra nghề mở tiệm hớt tóc trước cổng chợ Tháp Chàm. Anh Thám có đức tính cương nghị của cha và hiền lành chịu thương chịu khó của Mẹ, được bà con làng xóm quý mến. Hình ảnh anh thợ hớt tóc Hai Thám cần cù chịu khó làm ăn được gia đình bà Báu để ý chọn rể. Năm 22 tuổi anh Thám được Mẹ Nối hỏi cưới cô Bùi Thị Bé (em gái bà Báu) về làm dâu. Được làm dâu Mẹ Nối ở xóm Chả là ước mơ của nhiều cô thôn nữ hồi ấy vì anh Thám là con một của người phụ nữ đức độ, giỏi nghề nem chả. Anh Thám vừa hớt tóc vừa tham gia tổ chức công an mật ở địa phương. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, anh thoát ly hoạt động ở khu vực Tháp Chàm. Khi Pháp tái chiếm Ninh Thuận, anh chuyển về hoạt động bí mật ở thôn Ninh Quý. Với tài thoắt ẩn thoắt hiện tổ chức đánh địch dũng cảm của anh Thám đã gây cho chúng hoảng sợ. Vì lòng thương chồng, hàng tuần, bà Bé gởi con nhỏ cho Mẹ Nối trông nom để mang lương thực tiếp tế cho anh Thám. Kẻ địch theo dõi lối đi về của bà Bé. Chiều ngày 15-7-1946, tên cảnh sát người Pháp ở Bảo An dẫn lính vào vây bắt anh Thám tại chòi rẫy ở thôn Ninh Quý, xã Phước Sơn, huyện Ninh Phước. Anh Thám dũng cảm chiến đấu chống trả cuộc vây bắt của quân thù. Trong cuộc chống trả không cân sức, anh bị chúng bắt, bị mua chuộc, bị tra khảo dã man nhưng anh vẫn một lòng trung thành với cách mạng, giữ vững khí tiết ngoan cường của người chiến sĩ công an nhân dân Việt Nam. Sáng ngày 17-6-1946, thực dân Pháp đưa anh Thám ra bắn tại đồi Trầu dưới chân Tháp Chàm. Anh Thám anh dũng hy sinh trước họng súng quân thù năm vừa tròn 36 tuổi. Tinh thần hy sinh bất khuất của anh Thám củng cố lòng căm thù giặc Pháp sâu sắc của gia đình và nhân dân địa phương. Anh Thám hy sinh để lại cha mẹ già, người vợ trẻ và năm đứa con thơ. Mẹ Nối nén đau thương vào lòng cần cù làm lụng nuôi dâu, nuôi cháu. Khi làm tuần ba tháng mười ngày cho anh Thám, bà Bé ngã bệnh qua đời để lại bầy con thơ dại cho Mẹ Nối và gia đình bà Báu đùm bọc nuôi dưỡng.

Khi Mẹ Nối già yếu được anh Nguyễn Văn Thính (con trai liệt sĩ Nguyễn Văn Thám) phụng dưỡng đến ngày Mẹ qua đời năm 1965, hưởng thọ 77 tuổi. Do có con độc nhất hy sinh trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, ngày 24-4-1996, Mẹ Trần Thị Năm được Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng