Cồn Lau Nơi Gió Vẫn Khóc

Có những dòng sông chảy qua đời người, mang theo phù sa và ký ức. Với Chợ Gộ, dòng rào ấy không chỉ mang tôm cá mà còn mang một nỗi đau kéo dài suốt gần thế kỷ.

Người dân Chợ Gộ từ thuở xưa sống bên Nhật Lệ, Kiến Giang, Long Đại, lập trại trên Cồn Lau, Cồn Xưởng, bám lấy nước mà sống. Khi kháng chiến nổi lên, họ lặng lẽ trở thành những chiến sĩ vô danh – đưa cán bộ bí mật qua lại giữa chiến khu và Trung châu, dựng rào từ những thanh ray đường sắt để ngăn bước chân kẻ thù.

Nhưng buổi chiều 14-7-1947 đã làm nước rào Chợ Gộ hóa đỏ. Lính Pháp kéo đến, bắt gần 120 con người – già, trẻ, phụ nữ, trẻ thơ – dồn thành hàng để tra khảo. Không ai chỉ điểm. Không ai khuất phục.

Khi mặt trời ngả bóng, chúng bắn. Cồn Lau rung chuyển. Tiếng kêu thảm thiết vang lên rồi chìm xuống trong biển máu. Trong những xác người chồng chất ấy, một đứa bé một tuổi – Lê Văn Toàn – được mẹ dùng chính cơ thể mình che chở để sống sót.

Năm tháng trôi qua, nơi thảm nạn ấy nay có Nhà bia tưởng niệm, hoàn thành 7-7-2018. Dòng Nhật Lệ vẫn chảy, rào Chợ Gộ vẫn thì thầm, như gió vẫn khóc cho những linh hồn bị cướp mất giữa buổi chiều kinh hoàng ấy.

Hằng năm, 25 tháng 5 âm lịch, Cồn Lau lại sáng lên bởi những nén hương. Người sống tưởng nhớ người đã khuất, còn lịch sử thì nhắc chúng ta: máu đã đổ để hôm nay được bình yên.