.CÒN MÃI ĐI TÌM (2)

Khi còn đương chức, do đặc thù công việc được đi hầu khắp các địa bàn thuộc Quân khu 5 và vùng Đông Bắc Campuchia, cộng với những kiến thức được trang bị từ nhà trường, chiến trường, ông tích lũy nhiều kinh nghiệm về công tác tham mưu tác chiến, bản đồ địa hình, phiên hiệu, thời gian hoạt động và vị trí đóng quân của các đơn vị. Vượt qua các trở ngại, với cách làm thận trọng, tỉ mỉ, ông thường xuyên giữ mối liên hệ chặt chẽ với ngành lao động-thương binh và xã hội các cấp để hướng dẫn thân nhân liệt sĩ tuân thủ trình tự làm hồ sơ theo quy định hiện hành cũng như bố trí thời gian phù hợp đến trực tiếp nơi lưu trữ hồ sơ và phần mộ liệt sĩ để đối chiếu, xác minh, kết hợp thông báo cho gia đình liệt sĩ. Bằng những nỗ lực không ngơi nghỉ, ông đã xác minh hàng nghìn bộ hồ sơ, gửi và thông báo đến thân nhân liệt sĩ; phối hợp quy tập hàng trăm hài cốt liệt sĩ, tạo điều kiện cho các gia đình nhận phần mộ và đưa liệt sĩ trở về quê hương.

Cùng các cơ quan, đơn vị, các tình nguyện viên trong và ngoài nước, ông chủ động khai thác dữ liệu từ nhiều phía liên quan đến hồ sơ liệt sĩ và hố chôn tập thể trong chiến tranh để khảo sát, khai quật hài cốt liệt sĩ trên địa bàn các tỉnh: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Tây Ninh, Bình Dương... Ông cũng tích cực vận động và tham gia đóng góp một phần kinh phí xây dựng 3 công trình “Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ” tại tỉnh Quảng Nam.

Lật từng trang cuốn sổ ghi chép rất cẩn thận về thông tin liệt sĩ, cựu chiến binh Nguyễn Tiến Đãi chia sẻ: “Có khi chỉ từ những kỷ vật rất mong manh như những lá thư thời chiến tranh, trang nhật ký, dây thắt lưng có họ và tên chôn cùng liệt sĩ nhưng bị đạn địch bắn đứt mất tên đệm, những bức ảnh, cây bút... đã giúp chúng tôi tìm kiếm, giám định ADN thành công”. Như trường hợp liệt sĩ Mai Huy Hoàn của Trung đoàn 31 có tình yêu son sắt, đã ước hẹn nhưng chưa kịp kết hôn với bạn gái Mai Thị Mão học cùng trường, cùng quê (xã Vũ Hội, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình). Năm 1971, gia đình nhận giấy báo tử ghi Mai Huy Hoàn hy sinh ở Mặt trận phía Nam. Năm 2004, vừa được nghỉ hưu, dựa trên lá thư cuối của người chồng chưa cưới viết từ Quảng Nam năm 1966, bà Mão đã 5 lần lặn lội đi tìm nhưng đều không thành. Thấu hiểu hoàn cảnh này, ông Đãi ngược xuôi tìm được đồng đội, biết nơi chôn cất liệt sĩ Hoàn cùng hai liệt sĩ khác tại vườn nhà của người dân thuộc thôn Lộc Tây 2 (xã Quế Lộc, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam). Tiếp đó, cơ quan chức năng các cấp, chính quyền địa phương cùng người chủ vườn đã phối hợp tìm thấy và bàn giao, tiễn đưa liệt sĩ về quê nhà.

Hay với trường hợp tìm mộ đồng đội Vũ Duy Hoạt (quê ở Hưng Yên), cùng làm nhiệm vụ bảo đảm thông tin tại Sở chỉ huy tiền phương Quân khu 5, ông Đãi cũng vượt qua không ít khó khăn. Thời gian đi tìm mộ liệt sĩ Hoạt vào mùa mưa, đường ô tô bị chia cắt, phải đi vòng đường bộ qua huyện Hiệp Đức (tỉnh Quảng Nam) lên đỉnh núi Chôm có độ cao hơn 800m, cắt đường sang huyện Nông Sơn. Sau 9 ngày, vận dụng đủ mọi phương tiện và các loại bản đồ để xác định vị trí, ông Đãi cùng gia đình mới tìm được đúng nơi chôn cất liệt sĩ. Trên hành trình đưa hài cốt liệt sĩ vượt đèo Le xuống ngã ba Hương An để bắt xe về quê, những người đi cùng đoàn dốc hết tiền trong túi cũng không đủ mua một vé xe, ông Đãi đã báo cáo đơn vị cũ và được hỗ trợ di chuyển liệt sĩ.

Hiện nay, dù sức khỏe giảm sút do di chứng từ những năm chiến tranh nhưng ông luôn canh cánh tâm nguyện: “Đồng đội còn nằm lại ở đâu đó, khi nào chưa tìm thấy và kết nối được với thân nhân của họ, chúng tôi chưa được phép nghỉ ngơi. Còn sức khỏe, còn đi lại được, tôi còn tiếp tục thực hiện nghĩa tình này”.