Con Mương Nhỏ Chảy Qua Những Mùa Không Tên

Tựa đề: Con Mương Nhỏ Chảy Qua Những Mùa Không Tên

Năm 1969, sau làng có một con mương nhỏ dẫn nước từ cánh đồng này sang cánh đồng khác. Nước chảy không mạnh, nhưng đều, len lỏi qua từng bờ đất, từng gốc tre, từng vạt cỏ dại.

Trẻ con trong làng hay ngồi bên mương, thả lá khô trôi theo dòng nước, rồi chạy theo xem nó đi được bao xa.

Ông Bảy Cống là người trông coi con mương.

Ông không xây nó, nhưng giữ cho nó không bị tắc.

Mỗi sáng, ông đi dọc bờ mương, lấy cây khơi rác, chỉnh lại chỗ đất sạt.

Người ta hỏi:
“Con mương nhỏ vậy mà giữ làm gì cho mệt?”

Ông đáp:
“Không có nước chảy thì đất chết.”

Năm 1970, chiến tranh khiến nhiều cánh đồng bị bỏ trống tạm thời. Con mương có lúc cạn nước, có lúc bị bùn lấp.

Nhưng ông Bảy vẫn đi dọc theo nó mỗi ngày.

Năm 1971, có một đoạn mương bị vỡ sau trận mưa lớn. Nước tràn ra ruộng, làm ngập cả lối đi.

Ông Bảy ngồi vá lại bằng đất và tre, suốt đêm không nghỉ.

Một người nói:

“Làm vậy chi cực vậy ông?”

Ông trả lời:

“Nước mà đi sai đường thì ruộng cũng sai theo.”

Năm 1972, có những ngày con mương gần như không còn nước. Chỉ còn lại vết đất ẩm và vài vũng nhỏ.

Trẻ con hỏi:

“Nó có chết không ông?”

Ông lắc đầu:

“Chỉ là đang chờ mưa.”

Năm 1973, nước bắt đầu về lại, chậm nhưng đều.

Ông Bảy nhìn dòng chảy rất lâu, như nhìn một người quen cũ vừa trở về sau thời gian dài xa cách.

Năm 1974, có người đề nghị lấp con mương để làm đường đi mới.

Ông Bảy im lặng.

Rồi nói:

“Đường có thể làm lại. Nhưng nước không có chỗ đi thì ruộng sẽ không còn sống.”

Không ai nói thêm.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Cánh đồng dần xanh trở lại. Con mương cũng đầy nước hơn trước, chảy rõ ràng và ổn định.

Một buổi chiều, người con trai ông Bảy trở về.

Anh đứng bên mương.

“Giờ còn cần giữ không ba?” anh hỏi.

Ông Bảy gật đầu.

Anh cười:

“Có đường rồi mà.”

Ông đáp:

“Đường là để người đi. Mương là để đất sống.”

Anh im lặng.

Ông nhìn dòng nước:

“Có những thứ không thấy quan trọng khi nhìn bằng mắt… nhưng thiếu nó rồi thì cả một vùng đất không còn như cũ.”

Gió thổi qua bờ mương.

Nước vẫn chảy, không vội, không ngừng.

Vì có những dòng chảy không chỉ mang nước đi qua ruộng đồng,

mà còn mang theo sự sống của những năm tháng người ta đã từng phải giữ từng điều nhỏ nhất để chắc rằng ngày mai vẫn còn có thể bắt đầu lại từ đầu.