“Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công” – bản lĩnh thép giữa thời hoa lửa của Anh hùng Nguyễn Xuân Liêm

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nơi mỗi tấc đất đều thấm đẫm bom đạn và máu xương, cái tên Nguyễn Xuân Liêm đã trở thành biểu tượng cho tinh thần quả cảm của bộ đội Tăng thiết giáp Việt Nam. Câu nói của ông – “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công” – không chỉ là mệnh lệnh chiến đấu, mà còn là lời thề của một thế hệ sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng ở Hưng Yên, tuổi thơ của ông sớm nhuốm màu mất mát. Năm 1953, bom đạn của thực dân Pháp đã cướp đi bốn người thân trong gia đình. Nỗi đau ấy không làm ông gục ngã, mà trở thành ngọn lửa nung nấu ý chí đứng lên cầm súng. Năm 1965, chàng trai trẻ giấu mẹ viết đơn tình nguyện nhập ngũ, bước vào con đường binh nghiệp đầy gian nan nhưng cũng rất đỗi tự hào. Trải qua nhiều chiến trường ác liệt, trong đó có Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào, ông dần trưởng thành cả về bản lĩnh và kinh nghiệm chiến đấu. Đến năm 1972, ông được giao nhiệm vụ Chính trị viên Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 201B, Binh chủng Tăng thiết giáp – một vị trí đòi hỏi không chỉ lòng dũng cảm mà còn cả sự vững vàng về tinh thần để dẫn dắt đồng đội giữa lằn ranh sinh tử. Đầu năm 1975, trong khí thế sục sôi của chiến trường miền Nam, đơn vị của ông nhận nhiệm vụ tham gia Chiến dịch Đường 14 – Phước Long – trận đánh có ý nghĩa mở màn cho cuộc Tổng tiến công mùa Xuân lịch sử. Phước Long là một cứ điểm phòng thủ quan trọng của địch, được bảo vệ bằng hệ thống hỏa lực dày đặc, nơi mà mỗi bước tiến đều phải trả giá bằng máu. Trong trận đánh quyết định, ông Liêm trực tiếp chỉ huy mũi đột kích gồm ba xe tăng, phối hợp với bộ binh tiến vào trung tâm thị xã. Nhưng chiến trường không bao giờ diễn ra như dự tính. Hỏa lực địch dữ dội khiến bộ binh thương vong nặng nề, đội hình bị chia cắt. Bom đạn dội xuống, một đồng đội hy sinh ngay bên cạnh ông. Những chiếc xe tăng lần lượt bị vô hiệu hóa: một xe kẹt pháo, một xe hết đạn phải rút lui. Giữa thời khắc sinh tử, cả mũi tiến công chỉ còn lại một chiếc xe tăng duy nhất – chiếc 363 do ông chỉ huy, với lượng đạn còn lại ít ỏi. Chùn bước lúc này đồng nghĩa với thất bại. Rút lui là tự đặt mình vào họng súng của địch. Giữa lằn ranh mong manh ấy, người chỉ huy đã đưa ra quyết định táo bạo. Ông quay sang kíp xe, dứt khoát: “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công!” Mệnh lệnh vang lên như một lời thề. Chiếc xe tăng 363 gầm lên, lao thẳng vào tuyến phòng thủ cuối cùng của địch. Ban đầu, trước khí thế áp đảo, quân địch hoảng loạn tháo chạy. Nhưng khi nhận ra đó chỉ là một chiếc xe đơn độc, chúng lập tức tổ chức vây đánh. Trong tình thế bị bao vây tứ phía, đạn pháo chính chỉ còn lại hai quả, ông Liêm vẫn giữ được sự bình tĩnh đáng kinh ngạc. Một phương án táo bạo được đưa ra ngay trong khoảnh khắc: lợi dụng địa hình ngã tư, chiếc xe bất ngờ xoay tròn 360 độ, súng đại liên quét một vòng lửa dữ dội. Đòn đánh bất ngờ khiến đội hình địch rối loạn, hoảng loạn tháo chạy. Nắm bắt thời cơ, chiếc xe tăng nhanh chóng rút ra, quay đầu chốt giữ cửa mở – giữ vững con đường tiến công cho lực lượng phía sau. Chính hành động dũng cảm và mưu trí ấy đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận Phước Long ngày 6-1-1975 – một chiến thắng mang ý nghĩa chiến lược, mở đầu cho đại thắng mùa Xuân năm 1975. Sau đó, ông tiếp tục tham gia nhiều trận đánh lớn như Xuân Lộc, sân bay Biên Hòa… tiếp tục viết nên những trang sử hào hùng của đời lính. Năm 1976, Nguyễn Xuân Liêm vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng hơn cả những danh hiệu, điều còn lại sâu đậm nhất chính là tinh thần của một con người dám đứng vững giữa lằn ranh sống – chết, dám tiến lên khi mọi con đường đều khép lại. “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công” – không chỉ là một câu nói. Đó là bản lĩnh, là khí phách, là tinh thần của cả một thời hoa lửa không thể nào quên.