Con Sông Nhỏ Không Còn Phải Lội Qua Trong Im Lặng Như Trước

Tựa đề: Con Sông Nhỏ Không Còn Phải Lội Qua Trong Im Lặng Như Trước

Năm 1969, giữa làng có một con sông nhỏ chảy qua, nước trong nhưng không sâu, mỗi mùa mưa lại dâng lên một chút. Người ta muốn sang bên kia thì phải lội qua hoặc dùng một tấm ván gỗ đặt tạm.

Mỗi lần qua sông đều phải chậm lại.

Không ai vội.

Ông Ba Nước là người hay đứng bên bờ sông nhất.

Ông không chỉ sang sông, mà còn nhìn dòng nước rất lâu.

Ông nói:
“Sông không đứng yên, nên người cũng không nên đứng yên.”

Năm 1970, chiến tranh khiến con đường qua sông ít người qua lại hơn. Có những ngày nước vẫn chảy, nhưng hai bờ như xa hơn.

Tấm ván gỗ vẫn đặt đó, nhưng ít người dám đi một mình.

Năm 1971, có một lần nước lớn, ván trôi mất. Người ta phải chờ nước rút mới qua được.

Ông Ba Nước tự đóng lại một tấm ván khác.

Không ai yêu cầu.

Ông chỉ làm.

Năm 1972, có những buổi sáng sông mù sương, không nhìn rõ bên kia bờ. Người ta đứng chờ nhau trước khi qua.

Ông không giục.

Chỉ đứng cùng.

Năm 1973, có người nói:

“Giờ đi đường vòng cũng được, khỏi lội sông cho cực.”

Ông lắc đầu:

“Đi đường khác thì tiện. Nhưng quên mất con sông này thì làng không còn là làng nữa.”

Năm 1974, có người làm cầu nhỏ bằng tre, chắc hơn, đi dễ hơn. Nhưng vẫn hẹp.

Ông Ba Nước vẫn đi mỗi ngày qua đó.

Không bỏ.

Năm 1975, chiến tranh kết thúc.

Cây cầu lớn được xây, đi lại thuận tiện hơn rất nhiều. Con sông không còn là trở ngại như trước.

Một buổi chiều, con trai ông trở về.

Anh đứng nhìn dòng nước:

“Giờ có cầu rồi, còn ai lội sông nữa đâu ba?”

Ông Ba Nước nhìn mặt nước đang trôi.

Ông nói:

“Ít thôi.”

“Vậy giữ cái sông này làm gì?”

Ông đáp:

“Để nhớ là đã từng có những năm… người ta phải dừng lại trước một dòng nước, chờ nhau cùng qua, nhìn nhau giữa hai bờ đất, và hiểu rằng muốn sang được bên kia không chỉ cần một bước chân, mà cần có người đi cùng để không ai bị bỏ lại giữa dòng.”

Anh im lặng.

Nước sông vẫn chảy dưới ánh chiều.

Không còn cản trở như trước.

Nhưng vẫn giữ lại trong mình những dấu chân từng chậm lại, từng chờ nhau, từng cùng bước qua một dòng nước không hề đơn độc.

Vì có những con sông không chỉ để chia đôi đất,

mà để dạy con người cách đứng lại, chờ nhau, và cùng vượt qua những điều tưởng như phải đi một mình—để rồi nhận ra, không có dòng nước nào đáng sợ bằng việc phải qua nó mà không có ai đi cạnh bên mình.